ETF φορολογία στην Ελλάδα: μερίσματα, υπεραξία και κωδικοί Ε1

Αν είσαι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, τα μερίσματα και τα κέρδη από την πώληση μεριδίων ETF που είναι ΟΣΕΚΑ (UCITS) με έδρα στην Ελλάδα ή σε άλλη χώρα της ΕΕ/ΕΟΧ δεν φορολογούνται, όπως δέχεται η ΑΑΔΕ. Τα δηλώνεις όμως στο Ε1, στους κωδικούς αφορολόγητων εισοδημάτων 659-660. Για ETF με έδρα εκτός ΕΕ/ΕΟΧ, όπως τα αμερικανικά, τα μερίσματα φορολογούνται με 5% και η υπεραξία με 15%. Όλα όσα ακολουθούν βασίζονται στο κείμενο του νόμου, στις εγκυκλίους της φορολογικής διοίκησης και στις οδηγίες συμπλήρωσης του Ε1 της ΑΑΔΕ ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) (16/03/2026). Επισημαίνουμε επίσης πού ο νόμος δεν δίνει καθαρή απάντηση. Τι είναι ETF και πώς αγοράζεις θα το βρεις στον οδηγό ETF για αρχάριους.

Τι κρίνει τη φορολογία: η έδρα του κεφαλαίου

Το πρώτο ερώτημα δεν είναι ποιον δείκτη ακολουθεί το ETF ή σε ποιο χρηματιστήριο το αγόρασες. Είναι πού έχει την έδρα του το κεφάλαιο και αν είναι ΟΣΕΚΑ, δηλαδή οργανισμός συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες της Οδηγίας 2009/65/ΕΚ (στα αγγλικά UCITS). Οι εγκύκλιοι της φορολογικής διοίκησης συνδέουν την απαλλαγή με την έδρα του ΟΣΕΚΑ και δεν κάνουν λόγο για τον τόπο διαπραγμάτευσης.

Στην πράξη τα ETF που αγοράζει ένας Έλληνας επενδυτής πέφτουν σε τρεις ομάδες:

• Ελληνικοί ΟΣΕΚΑ, δηλαδή κεφάλαια με άδεια της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
• ΟΣΕΚΑ με έδρα σε άλλη χώρα της ΕΕ ή του ΕΟΧ. Εδώ ανήκουν τα περισσότερα «UCITS ETF» που βρίσκεις στους παρόχους, συχνά με έδρα την Ιρλανδία ή το Λουξεμβούργο.
• Κεφάλαια με έδρα σε τρίτη χώρα, όπως τα ETF με έδρα στις ΗΠΑ, καθώς και ό,τι δεν είναι ΟΣΕΚΑ.

Την έδρα και την ιδιότητα UCITS τις βλέπεις στο έγγραφο βασικών πληροφοριών (KID) και στο ενημερωτικό δελτίο. Συνήθως τις δείχνει και το πρόθεμα του ISIN (π.χ. IE, LU), αλλά επιβεβαίωσέ το στα έγγραφα του κεφαλαίου. Ο σύντομος ορισμός του όρου είναι στο λήμμα ETF του λεξικού.

Από πού προκύπτει η απαλλαγή: νόμος, εγκύκλιοι και ΑΑΔΕ

Η «μηδενική φορολογία των UCITS» που διαβάζεις παντού έχει συγκεκριμένη βάση, αλλά όχι σε ένα μόνο κείμενο. Τη συνθέτουν τρία επίπεδα.

1. Ο νόμος. Το άρθρο 103 παρ. 5 του ν. 4099/2012 ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) απαλλάσσει από κάθε φόρο τα μερίσματα και την υπεραξία που αποκτούν οι μεριδιούχοι. Ορίζει επίσης ότι τα μερίσματα δεν υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου. Η διάταξη όμως μιλά για ΟΣΕΚΑ «που έχουν λάβει άδεια σύστασης ή λειτουργίας στην Ελλάδα». Ρητή αναφορά σε κεφάλαια άλλων χωρών της ΕΕ δεν έχει.

2. Οι εγκύκλιοι. Η ΠΟΛ.1032/2015 ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) για την υπεραξία και η ΠΟΛ.1042/2015 για τα μερίσματα επεκτείνουν την ίδια μεταχείριση σε ΟΣΕΚΑ της ΕΕ και του ΕΟΧ/ΕΖΕΣ. Στηρίζονται στη νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (υποθέσεις C-370/11 και C-35/98, Verkooijen). Για τα κεφάλαια τρίτων χωρών η ΠΟΛ.1032/2015 γράφει:

«η υπεραξία που προκύπτει από την εκποίηση μεριδίων από ΟΣΕΚΑ με έδρα σε τρίτες χώρες φορολογείται ελλείψει απαλλακτικής διάταξης»

— ΠΟΛ.1032/26.1.2015, Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων

3. Οι οδηγίες του Ε1. Οι επίσημες οδηγίες για τη δήλωση που υποβλήθηκε το 2026 (εισοδήματα 2025) γράφουν ποιοι κωδικοί δέχονται τα αφορολόγητα κέρδη, και σε αυτούς περιλαμβάνουν και τα κεφάλαια της ΕΕ:

«στους ίδιους κωδικούς δηλώνεται […] και τα κέρδη από ημεδαπά αμοιβαία κεφάλαια ή κράτους μέλους ΕΕ–ΕΟΧ/ΕΖΕΖ»

— ΑΑΔΕ, Οδηγίες συμπλήρωσης Ε1 2025, σελ. 77

Για τους ελληνικούς ΟΣΕΚΑ υπάρχει και κάτι που λίγοι αναφέρουν. Η εταιρεία διαχείρισης πληρώνει φόρο πάνω στο καθαρό ενεργητικό του κεφαλαίου (άρθρο 103 παρ. 3). Σύμφωνα με τον νόμο, με αυτόν τον φόρο εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση και των μεριδιούχων. Το κόστος αυτό αντανακλάται στην αξία του μεριδίου, όχι στη δική σου δήλωση.

Η απόφαση ΔΕΔ 1159/2024: τι έκρινε πραγματικά

Η απόφαση που κυκλοφόρησε στα φόρουμ ως «φόρος στα UCITS» είναι η απόφαση 1159/2024 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) της ΑΑΔΕ (Θεσσαλονίκη, 08/05/2024). Τα πραγματικά περιστατικά έχουν σημασία:

• Μια φορολογική κάτοικος Ελλάδας είχε λογαριασμούς σε γερμανική τράπεζα και δεν δήλωσε καθόλου στο Ε1 τα ποσά που εισέπραξε το 2017 και το 2018.
• Ο έλεγχος πήρε από τη Διεύθυνση Υπηρεσιών Δεδομένων της ΑΑΔΕ στοιχεία για τους λογαριασμούς της σε Κύπρο και Γερμανία, με υπόλοιπα και ποσά πληρωμών.
• Η μόνη απόδειξη της επενδύτριας ήταν μια κατάσταση της τράπεζας για τη γερμανική φορολογική δήλωση. Εκεί τα ποσά εμφανίζονταν ως διανομές αμοιβαίων κεφαλαίων και ως «συσσωρεύσεις ξένων αμοιβαίων κεφαλαίων», με χώρα προέλευσης το Λουξεμβούργο.
• Ο έλεγχος καταλόγισε φόρο, πρόστιμο ίσο με το μισό του φόρου και ειδική εισφορά αλληλεγγύης. Η ΔΕΔ απέρριψε την προσφυγή.

«δεν προκύπτει ότι τα υπό κρίση ποσά αφορούν απόδοση από κινητές αξίες τύπου ΟΣΕΚΑ»

— Απόφαση ΔΕΔ 1159/08.05.2024, ΑΑΔΕ

Η ΔΕΔ ζήτησε απόδειξη ότι ο ΟΣΕΚΑ διαθέτει τα μερίδιά του στην Ελλάδα και έχει άδεια λειτουργίας ή εγκατάστασης εδώ. Παρέθεσε μεν την ΠΟΛ.1032/2015, αλλά εφάρμοσε το γράμμα του ν. 4099/2012. Είναι μια απόφαση για συγκεκριμένη υπόθεση, όχι εγκύκλιος. Δεν άλλαξε τις οδηγίες του Ε1, που το 2026 εξακολουθούν να δέχονται την απαλλαγή για κεφάλαια ΕΕ/ΕΟΧ. Δείχνει όμως τρία πράγματα:

1. Τα αδήλωτα ποσά από το εξωτερικό εντοπίζονται.
2. Χωρίς έγγραφα που αποδεικνύουν ότι πρόκειται για ΟΣΕΚΑ, η απαλλαγή μπορεί να μη γίνει δεκτή.
3. Ο έλεγχος φορολόγησε εκεί και ποσά που η ξένη κατάσταση εμφάνιζε ως συσσωρεύσεις, όχι μόνο ως διανομές.

Αν σου καταλογιστεί φόρος, οι προθεσμίες για ενδικοφανή προσφυγή είναι αυστηρές. Μίλα αμέσως με λογιστή ή δικηγόρο.

Μερίσματα από ETF διανομής

ETF που είναι ΟΣΕΚΑ Ελλάδας ή ΕΕ/ΕΟΧ

Η διανομή είναι αφορολόγητη και δεν παρακρατείται ελληνικός φόρος (άρθρο 103 παρ. 5 ν. 4099/2012, ΠΟΛ.1042/2015). Τη δηλώνεις στον Πίνακα 6 του Ε1, στους κωδικούς 659-660. Αν το ποσό εμφανίζεται ήδη προσυμπληρωμένο από ηλεκτρονική πληροφόρηση, μπαίνει στους 619-620. Αφορολόγητο σημαίνει ότι δεν πληρώνεις φόρο. Το ποσό όμως δηλώνεται.

ETF με έδρα εκτός ΕΕ/ΕΟΧ

Οι οδηγίες του Ε1 εντάσσουν ρητά «τη διανομή κερδών αμοιβαίων κεφαλαίων που είναι εγκατεστημένα σε τρίτες χώρες» στα μερίσματα αλλοδαπής. Τα δηλώνεις στους κωδικούς 295-296 με το μικτό ποσό, πριν από τον φόρο που κράτησε η ξένη χώρα. Ο συντελεστής είναι 5% (άρθρο 40 παρ. 1 ΚΦΕ). Τον φόρο που παρακρατήθηκε στο εξωτερικό τον γράφεις στους 683-684, με τα δικαιολογητικά της ΠΟΛ.1026/2014.

Ο ξένος φόρος εκπίπτει από τον ελληνικό, αλλά μόνο μέχρι τον ελληνικό φόρο που αναλογεί στο ίδιο εισόδημα (άρθρο 9 παρ. 2 ΚΦΕ). Ό,τι κρατήθηκε παραπάνω δεν σου επιστρέφεται από την ελληνική εφορία.

Τι γίνεται αν κρατηθεί φόρος στο εξωτερικό σε διανομή ETF της ΕΕ που στην Ελλάδα είναι αφορολόγητη; Αφού ο ελληνικός φόρος είναι μηδέν, δεν υπάρχει ποσό από το οποίο να εκπέσει. Αν υπάρχει δυνατότητα επιστροφής, αυτή κρίνεται στη χώρα που τον παρακράτησε, με τους δικούς της κανόνες ή τη σύμβαση αποφυγής διπλής φορολογίας. Ρώτα τον πάροχό σου. Η Ελλάδα έχει τέτοια σύμβαση με την Ιρλανδία (ν. 3300/2004) και με το Λουξεμβούργο (ν. 2319/1995). Οι φόροι που πληρώνει το ίδιο το κεφάλαιο για τα μερίσματα των μετοχών του δεν φαίνονται στη δική σου δήλωση. Επηρεάζουν την απόδοση του κεφαλαίου.

Για τη φορολογία μερισμάτων από μεμονωμένες μετοχές δες τον οδηγό φορολογία μερισμάτων 5%.

Κέρδος από πώληση μεριδίων (υπεραξία)

Η υπεραξία είναι η διαφορά ανάμεσα στην τιμή πώλησης και την τιμή κτήσης. Οι προμήθειες που συνδέονται άμεσα με την αγορά ή την πώληση μπαίνουν στις τιμές αυτές (άρθρο 42 παρ. 3 ΚΦΕ). Αν αγόρασες σε πολλές δόσεις, ως τιμή κτήσης λαμβάνεται η μέση τιμή κτήσης (άρθρο 42 παρ. 4). Οι τιμές αποδεικνύονται από τα παραστατικά συναλλαγών που εκδίδει ο πάροχος. Φορολογείται το έτος της πώλησης, όχι όσο κρατάς τα μερίδια.

ETF που είναι ΟΣΕΚΑ Ελλάδας ή ΕΕ/ΕΟΧ

Το κέρδος είναι αφορολόγητο και δηλώνεται στους 659-660 (ΠΟΛ.1032/2015, οδηγίες Ε1 σελ. 77). Η ζημία δεν συμψηφίζεται. Οι οδηγίες για τους κωδικούς ζημιών 871-872 εξαιρούν τους τίτλους των οποίων η υπεραξία απαλλάσσεται.

ETF με έδρα εκτός ΕΕ/ΕΟΧ

Το κέρδος φορολογείται με 15% (άρθρο 43 παρ. 1 ΚΦΕ) και δηλώνεται στους κωδικούς 865-866 («κέρδος από τη μεταβίβαση τίτλων αλλοδαπής»). Τυχόν φόρος που κρατήθηκε στο εξωτερικό μπαίνει στους 867-868. Η ζημία της χρονιάς πάει στους 871-872 και μεταφέρεται για πέντε χρόνια (άρθρο 42 παρ. 5 ΚΦΕ). Η ζημία προηγούμενων ετών που δεν έχει συμψηφιστεί γράφεται στους 873-874. Συμψηφίζεται μόνο με κέρδη από τίτλους του ίδιου άρθρου 42. Για συχνές αγοραπωλησίες και παράγωγα δες τον οδηγό φορολογία trading.

Συσσώρευσης ή διανομής: αλλάζει κάτι στη φορολογία;

Για ETF της ΕΕ/ΕΟΧ που είναι ΟΣΕΚΑ, η απάντηση των εγκυκλίων είναι ότι και τα δύο είναι αφορολόγητα. Αλλάζει μόνο το πότε και τι δηλώνεις. Το ETF διανομής σού δίνει μετρητά κάθε χρονιά και τα δηλώνεις κάθε χρονιά. Το ETF συσσώρευσης επανεπενδύει τα έσοδα μέσα στο κεφάλαιο, και το όφελος εμφανίζεται ως κέρδος όταν πουλήσεις.

Ειδική διάταξη για τα ETF συσσώρευσης δεν υπάρχει στον ΚΦΕ. Ούτε βρήκαμε οδηγία της ΑΑΔΕ που να τα αναφέρει ονομαστικά. Ο ΚΦΕ ορίζει το μέρισμα ως εισόδημα από μερίδια και «κάθε άλλο συναφές διανεμόμενο ποσό» (άρθρο 36 παρ. 1). Ένα ETF συσσώρευσης δεν διανέμει τίποτα. Η λογική ανάγνωση είναι ότι δεν έχεις μέρισμα να δηλώσεις κάθε χρόνο, μόνο αγορά και, αργότερα, πώληση.

Η απόφαση ΔΕΔ 1159/2024 δείχνει όμως ότι ο έλεγχος μπορεί να φορολογήσει ποσά που μια ξένη φορολογική κατάσταση εμφανίζει ως «συσσωρεύσεις», όταν δεν αποδεικνύεται ότι το κεφάλαιο είναι ΟΣΕΚΑ. Αν η τράπεζα ή ο πάροχός σου βγάζει ετήσια κατάσταση με τέτοια ποσά, ζήτα από λογιστή να δει τι θα δηλώσεις. Για ETF εκτός ΕΕ/ΕΟΧ το ερώτημα είναι ανοιχτό και η απάντηση εξαρτάται από τη μορφή του κεφαλαίου. Μην το αποφασίσεις μόνος σου.

Σε ποιους κωδικούς του Ε1 γράφεις τι

Πηγή: ΑΑΔΕ, Οδηγίες συμπλήρωσης δήλωσης Ε1 2025 (16/03/2026)· ν. 4172/2013· ν. 4099/2012· ΠΟΛ.1032/2015 και ΠΟΛ.1042/2015. Έλεγχος: 17/10/2026.

Γιατί δηλώνεις και την αγορά

Οι οδηγίες του Ε1 ορίζουν ότι στους κωδικούς 743-744 γράφεις το συνολικό ποσό που κατέβαλες μέσα στη χρονιά για αγορά χρεογράφων. Στα χρεόγραφα περιλαμβάνουν ρητά «τα μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων» και γενικά τα προϊόντα που διαπραγματεύονται στα χρηματιστήρια. Η αγορά μετράει ως τεκμήριο απόκτησης περιουσιακών στοιχείων. Πρέπει δηλαδή να καλύπτεται από εισοδήματα ή άλλα ποσά που έχεις δηλώσει.

Η δήλωση της αγοράς έχει και πρακτική αξία. Όταν πουλήσεις, μπορείς να γράψεις το κεφάλαιο που σου επιστράφηκε στους 781-782 μόνο αν το ποσό της αγοράς είχε δηλωθεί σωστά τη χρονιά που το κατέβαλες. Οι οδηγίες το διατυπώνουν ρητά για μετοχές που αποκτήθηκαν από 1/1/2014 και μετά. Για μερίδια ETF εφαρμόζεται συνήθως η ίδια λογική, αλλά επιβεβαίωσέ το με λογιστή.

Η προθεσμία της δήλωσης του 2026 ήταν 16/03–15/07/2026. Τα γενικά βήματα θα τα βρεις στον οδηγό φορολογικής δήλωσης.

Broker στο εξωτερικό: τι μαθαίνει η ΑΑΔΕ

Αν κρατάς τα ETF σε πάροχο άλλης χώρας και δεν βρεις τα ποσά προσυμπληρωμένα στο Ε1, τα συμπληρώνεις μόνος σου. Η ΑΑΔΕ όμως ενημερώνεται. Η Οδηγία 2014/107/ΕΕ (DAC2) ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) και το Κοινό Πρότυπο Αναφοράς του ΟΟΣΑ (CRS) υποχρεώνουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να αναφέρουν κάθε χρόνο στοιχεία για τους λογαριασμούς των κατοίκων άλλων χωρών. Στα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται το όνομα, η χώρα φορολογικής κατοικίας, ο ΑΦΜ, ο αριθμός λογαριασμού και το υπόλοιπο ή η αξία του. Η φορολογική αρχή της χώρας του παρόχου τα διαβιβάζει στην ΑΑΔΕ.

Η υπόθεση της ΔΕΔ 1159/2024 ξεκίνησε από στοιχεία για ξένους λογαριασμούς που είχε ήδη η ΑΑΔΕ. Μην υποθέσεις ότι κάτι αφορολόγητο δεν χρειάζεται δήλωση: οι οδηγίες του Ε1 προβλέπουν ειδικούς κωδικούς ακριβώς για τα αφορολόγητα ποσά.

Το Ε9 δεν σε αφορά

Το Ε9 είναι η δήλωση στοιχείων ακινήτων και χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ. Έχει δύο πίνακες: στοιχεία κτισμάτων και οικοπέδων, και στοιχεία γηπέδων. Τα ETF, όπως και οι μετοχές ή οι καταθέσεις, δεν δηλώνονται στο Ε9. Η αγορά τους εμφανίζεται μόνο στο Ε1, στους κωδικούς 743-744.

Ποια έγγραφα να κρατάς

Η απαλλαγή και ο συμψηφισμός ξένου φόρου εξαρτώνται από το αν μπορείς να αποδείξεις τι κατέχεις. Κράτα:

• Τα σημειώματα αγοράς και πώλησης του παρόχου, με ημερομηνία, τιμή, ποσότητα και προμήθειες. Από αυτά βγαίνει η τιμή κτήσης και πώλησης (άρθρο 42 παρ. 4 ΚΦΕ).
• Την ετήσια κατάσταση του λογαριασμού, με υπόλοιπα, διανομές και φόρους που κρατήθηκαν.
• Το KID και το ενημερωτικό δελτίο κάθε ETF, στην έκδοση που ίσχυε όταν το είχες. Αυτά δείχνουν ότι είναι ΟΣΕΚΑ και πού έχει έδρα, δηλαδή το στοιχείο που έλειπε στην υπόθεση της ΔΕΔ 1159/2024.
• Βεβαιώσεις ξένου φόρου, όπως ορίζει η ΠΟΛ.1026/2014, αν θέλεις να συμψηφίσεις φόρο.
• Αποδείξεις μεταφοράς χρημάτων προς και από τον πάροχο, για τα τεκμήρια.

Αν τα δικαιολογητικά είναι σε ξένη γλώσσα και σου ζητηθούν, οι οδηγίες του Ε1 απαιτούν επίσημη μετάφρασή τους στα ελληνικά. Κράτα τα αρχεία αγοράς όσο έχεις τα μερίδια και, μετά την πώληση, όσο μπορεί να ελεγχθεί η δήλωση εκείνης της χρονιάς. Τον ακριβή χρόνο ρώτα τον λογιστή σου.

Πού δεν υπάρχει καθαρή απάντηση

Σε αυτά τα σημεία ο νόμος ή η ΑΑΔΕ δεν δίνουν σαφή κανόνα. Μην τα αποφασίσεις μόνος σου:

• ETF της ΕΕ που δεν διατίθενται στην Ελλάδα. Το κείμενο του άρθρου 103 μιλά για άδεια στην Ελλάδα, οι εγκύκλιοι για έδρα ΕΕ/ΕΟΧ. Η ΔΕΔ 1159/2024 ζήτησε απόδειξη διάθεσης στην Ελλάδα.
• Ποσά συσσώρευσης σε ξένες φορολογικές καταστάσεις, όπως είδαμε πιο πάνω.
• ETF εκτός ΕΕ/ΕΟΧ που είναι εισηγμένα σε χρηματιστήριο. Η ΠΟΛ.1032/2015 λέει ότι η υπεραξία τους φορολογείται. Δεν ξεκαθαρίζει όμως πώς εφαρμόζεται το όριο του 0,5% του άρθρου 42 παρ. 1 β για τις εισηγμένες κινητές αξίες.
• Κεφάλαια με έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στην Ελβετία. Οι εγκύκλιοι αναφέρουν ΕΕ και ΕΟΧ/ΕΖΕΣ. Πριν βασιστείς σε απαλλαγή, επιβεβαίωσε πώς κατατάσσεται η χώρα.
• ETC και ETN, π.χ. σε χρυσό. Συνήθως δεν είναι ΟΣΕΚΑ αλλά χρεόγραφα, οπότε η απαλλαγή του άρθρου 103 δεν τα καλύπτει. Έλεγξέ το στο KID. Στις οδηγίες του Ε1 δεν βρήκαμε πώς δηλώνονται.
• Νόμισμα. Για τον ξένο φόρο, οι οδηγίες ορίζουν την ισοτιμία της ημερομηνίας πληρωμής ή τη μέση ετήσια ισοτιμία της Τράπεζας της Ελλάδος για περιοδικές πληρωμές. Για τη μετατροπή κερδών από αγοραπωλησίες σε δολάρια δεν βρήκαμε ειδική οδηγία.

Το επενδυμένο κεφάλαιο κινδυνεύει, και κανένα φορολογικό πλεονέκτημα δεν προστατεύει από πτώση της αγοράς. Για να δεις πόσο σου κοστίζει ένα ETF πέρα από τους φόρους, χρησιμοποίησε τον υπολογιστή κόστους ETF. Για άλλες επιλογές, ξεκίνα από τον κόμβο επενδύσεις.