Προειδοποίηση κινδύνου
Τα CFD είναι σύνθετα μέσα με υψηλό κίνδυνο ταχείας απώλειας χρημάτων λόγω μόχλευσης. Μεταξύ 74% και 89% των λογαριασμών ιδιωτών επενδυτών χάνουν χρήματα στα CFD.
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (εξωτερικός σύνδεσμος) · ESMA (εξωτερικός σύνδεσμος)
CFD: τι είναι, πώς λειτουργεί η μόχλευση και τι προστασία έχεις
Το CFD (σύμβαση επί διαφορών) είναι παράγωγο με το οποίο κερδίζεις ή χάνεις τη μεταβολή της τιμής ενός υποκείμενου, χωρίς να το αποκτάς, συνήθως με μόχλευση. Στην Ελλάδα, για ιδιώτες πελάτες, ισχύουν από 4/7/2019 τα όρια της απόφασης 7Α/847/2019 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς: μόχλευση έως 30:1, υποχρεωτικό κλείσιμο θέσης στο 50% του περιθωρίου και προστασία αρνητικού υπολοίπου.
ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ
- Με ένα CFD δεν αποκτάς το υποκείμενο· ανταλλάσσεις με τον πάροχο τη διαφορά της τιμής, προς τα πάνω (long) ή προς τα κάτω (short).
- Ανώτατη μόχλευση για ιδιώτες: 30:1 βασικά ζεύγη νομισμάτων, 20:1 χρυσός και βασικοί δείκτες, 10:1 λοιπά εμπορεύματα, 5:1 μετοχές, 2:1 κρυπτονομίσματα.
- Η θέση κλείνει υποχρεωτικά όταν ο λογαριασμός πέσει κάτω από το 50% του αρχικού περιθωρίου· δεν μπορείς να χάσεις περισσότερα από τα χρήματα του λογαριασμού.
- Στην Ελλάδα τα όρια ισχύουν με την απόφαση 7Α/847/2019 (ΦΕΚ Β' 3024/26.07.2019). Ο πάροχος δείχνει το δικό του ποσοστό λογαριασμών με ζημιά.
- Πριν καταθέσεις, έλεγξε άδεια και domain. Μπόνους, πίεση για «επαγγελματία πελάτη» και υπηρεσίες «ανάκτησης χρημάτων» είναι σήματα κινδύνου.
Υπολογιστής pip και margin
Η αξία του pip είναι μονάδες × μέγεθος pip (0,0001, ή 0,01 στα ζεύγη…
Τι είναι ένα CFD με απλά λόγια
Το CFD (contract for difference, στα ελληνικά «σύμβαση επί διαφορών») είναι μια συμφωνία ανάμεσα σε σένα και έναν πάροχο. Ανταλλάσσετε τη διαφορά στην τιμή ενός υποκείμενου μέσου από τη στιγμή που ανοίγεις τη θέση έως τη στιγμή που την κλείνεις. Υποκείμενο μπορεί να είναι μια μετοχή, ένας χρηματιστηριακός δείκτης, ένα ζεύγος νομισμάτων, ένα εμπόρευμα ή ένα κρυπτονόμισμα. Το ίδιο το υποκείμενο δεν το αποκτάς ποτέ. Έχεις μόνο έκθεση στην τιμή του, και η διαφορά εκκαθαρίζεται σε μετρητά στον λογαριασμό σου.
Νομικά, το CFD είναι χρηματοπιστωτικό μέσο. Ο ν. 4514/2018, που ενσωμάτωσε την οδηγία MiFID II, το απαριθμεί ρητά στο Παράρτημα Ι (Τμήμα Γ, σημείο 9). Η απόφαση 7Α/847/2019 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς το ορίζει ως παράγωγο που δεν είναι option, future, swap ή προθεσμιακή συμφωνία επιτοκίων. Σκοπός του είναι να δίνει «θετική ή αρνητική έκθεση» στη μεταβολή μιας τιμής, και διακανονίζεται σε μετρητά. Με τον ίδιο ορισμό, και το rolling spot forex, η συνηθισμένη μορφή του forex για ιδιώτες, θεωρείται CFD από την ESMA. Γι’ αυτό όσα ισχύουν εδώ ισχύουν και στον οδηγό για το forex και τα ζεύγη νομισμάτων.
| Χαρακτηριστικό | CFD | Αγορά μετοχής ή μεριδίου ETF με μετρητά |
|---|---|---|
| Τι αποκτάς | Μόνο έκθεση στην τιμή | Το ίδιο το χρεόγραφο |
| Κέρδος από πτώση της τιμής | Ναι, με θέση πώλησης (short) | Όχι, με απλή αγορά |
| Μόχλευση | Συνήθως ναι· για ιδιώτες έως 30:1 | Όχι |
| Αντισυμβαλλόμενος | Ο πάροχος του CFD | Αγοράζεις σε οργανωμένη αγορά, μέσω χρηματιστή |
| Κόστος για κάθε νύχτα που κρατάς τη θέση | Ναι, χρέωση χρηματοδότησης | Όχι για τη θέση |
| Μέγιστη ζημιά για ιδιώτη πελάτη | Τα χρήματα του λογαριασμού CFD | Το ποσό που πλήρωσες |
Πηγή: απόφαση 7Α/847/2019 (άρθρο 1), συχνές ερωτήσεις της ESMA (27/3/2018), προειδοποίηση της ESMA για τα CFD (28/2/2013).
Θέση αγοράς ή θέση πώλησης: πώς βγαίνει το αποτέλεσμα
Ανοίγεις θέση αγοράς (long) όταν θέλεις το αποτέλεσμα να ακολουθεί την άνοδο της τιμής. Ανοίγεις θέση πώλησης (short) όταν θέλεις να ακολουθεί την πτώση. Και στις δύο περιπτώσεις το αποτέλεσμα μετριέται πάνω στην πλήρη αξία της θέσης: μέγεθος θέσης × διαφορά τιμής. Αν η διαφορά είναι υπέρ σου, ο πάροχος σού την πιστώνει. Αν είναι εναντίον σου, τη χρεώνει στον λογαριασμό σου.
Παράδειγμα: CFD σε μετοχή
Ανοίγεις θέση αγοράς σε 100 μονάδες CFD μιας μετοχής στα 50 €. Η αξία της θέσης είναι 5.000 €. Ως ιδιώτης δεσμεύεις τουλάχιστον το 20%, δηλαδή 1.000 €, γιατί για μετοχές η μόχλευση φτάνει έως 5:1. Αν κλείσεις στα 52 €, κερδίζεις 100 × 2 = 200 €, δηλαδή 20% πάνω στα 1.000 € που δέσμευσες. Αν κλείσεις στα 48 €, χάνεις 200 €, επίσης 20%. Με θέση πώλησης τα πρόσημα αντιστρέφονται. Τα κόστη αφαιρούνται και στις δύο περιπτώσεις.
Μόχλευση και περιθώριο: ένα παράδειγμα με κέρδος και ζημιά
Μόχλευση σημαίνει ότι ανοίγεις θέση πολύ μεγαλύτερη από τα χρήματα που δεσμεύεις. Το ποσό που δεσμεύεις λέγεται αρχικό περιθώριο (initial margin). Η ESMA το περιγράφει οικονομικά ως δανεισμό: με μόχλευση 20:1, για κάθε 5 € που βάζεις αποκτάς έκθεση 100 €, και ο πάροχος ουσιαστικά σού δανείζει τα 95 €. Κέρδη, ζημιές και κόστη μετριούνται στα 100 €, όχι στα 5 €. Τον σύντομο ορισμό θα τον βρεις στο λεξικό, στο λήμμα μόχλευση. Εδώ βλέπεις τι κάνει η μόχλευση σε έναν πραγματικό λογαριασμό.
Το σενάριο
Έχεις 1.000 € στον λογαριασμό CFD. Ανοίγεις θέση αγοράς αξίας 10.000 € σε CFD ενός βασικού δείκτη μετοχών, για παράδειγμα του EURO STOXX 50. Για βασικό δείκτη, το ελάχιστο αρχικό περιθώριο για ιδιώτη είναι 5%, άρα δεσμεύονται 500 €. Η μόχλευση πάνω σε όλο τον λογαριασμό σου είναι 10:1.
| Κίνηση του δείκτη | Αποτέλεσμα θέσης | Υπόλοιπο λογαριασμού | Μεταβολή για σένα | Αν είχες αγοράσει χωρίς μόχλευση με 1.000 € |
|---|---|---|---|---|
| +4% | +400 € | 1.400 € | +40% | +40 € |
| −4% | −400 € | 600 € | −40% | −40 € |
| Πτώση λίγο πάνω από 7,5% | περίπου −750 € | κάτω από 250 €: η θέση κλείνει υποχρεωτικά | περίπου −75% | περίπου −75 € |
| −12% με απότομο «κενό» στην τιμή | −1.200 € | 0 € (προστασία αρνητικού υπολοίπου) | −100% | −120 € |
Πηγή: υπολογισμοί του Οβολού με το ελάχιστο περιθώριο 5% του Παραρτήματος Ι και τους κανόνες του άρθρου 1 της απόφασης 7Α/847/2019.
Γιατί η θέση κλείνει κοντά στο −7,5%. Ο κανόνας κλεισίματος ενεργοποιείται όταν τα μετρητά του λογαριασμού, μαζί με τα κέρδη ή τις ζημιές των ανοιχτών θέσεων, πέσουν κάτω από το μισό του απαιτούμενου αρχικού περιθωρίου. Εδώ το όριο είναι 250 € (50% × 500 €). Το 1.000 − 750 = 250 € είναι ακριβώς το όριο, οπότε η θέση κλείνει μόλις η πτώση το ξεπεράσει. Το κλείσιμο γίνεται στην πρώτη διαθέσιμη τιμή, άρα η ζημιά μπορεί να βγει λίγο μεγαλύτερη.
Τι αλλάζει με τη μέγιστη μόχλευση. Αν έβαζες όλα τα 1.000 € ως περιθώριο σε θέση 20.000 €, δηλαδή στο ανώτατο 20:1, το όριο κλεισίματος θα ήταν 500 €. Μια πτώση 2,5% αρκεί για να κλείσει η θέση με το μισό σου κεφάλαιο χαμένο. Όσο πιο κοντά στο ανώτατο όριο, τόσο μικρότερη κίνηση χρειάζεται. Για άλλα ποσά και υποκείμενα, ο υπολογιστής pip και margin κάνει την ίδια πράξη.
Η πρώτη γραμμή του πίνακα δεν είναι πρόβλεψη. Το ίδιο ποσοστό κίνησης φέρνει την ίδια ζημιά προς την άλλη κατεύθυνση. Γι’ αυτό το μέγεθος της θέσης σε σχέση με τον λογαριασμό μετράει περισσότερο από το «πόση μόχλευση επιτρέπεται». Ο υπολογιστής μεγέθους θέσης δείχνει πόση ζημιά αντιστοιχεί σε κάθε κίνηση.

Τα όρια της ESMA για ιδιώτες πελάτες
Από 1/8/2018 η ESMA επέβαλε σε όλη την ΕΕ πέντε προστασίες για τα CFD που διατίθενται σε ιδιώτες πελάτες. Η νομική βάση ήταν η απόφαση (ΕΕ) 2018/796 και το άρθρο 40 του κανονισμού MiFIR. Τα μέτρα ήταν προσωρινά: ανανεώθηκαν τρεις φορές και έληξαν στις 31/7/2019. Μέχρι τότε σχεδόν όλες οι εθνικές αρχές είχαν υιοθετήσει μόνιμα μέτρα με το ίδιο περιεχόμενο. Στην Ελλάδα, αυτό είναι η απόφαση 7Α/847/2019 που εξηγούμε στην επόμενη ενότητα.
| Υποκείμενο του CFD | Ελάχιστο αρχικό περιθώριο | Ανώτατη μόχλευση |
|---|---|---|
| Βασικά ζεύγη νομισμάτων: οποιαδήποτε δύο από USD, EUR, JPY, GBP, CAD, CHF | 3,33% | 30:1 |
| Λοιπά ζεύγη νομισμάτων, χρυσός, βασικοί δείκτες (FTSE 100, CAC 40, DAX, Dow Jones, S&P 500, NASDAQ Composite, NASDAQ 100, Nikkei 225, ASX 200, EURO STOXX 50) | 5% | 20:1 |
| Εμπορεύματα εκτός χρυσού και λοιποί δείκτες μετοχών | 10% | 10:1 |
| Μεμονωμένες μετοχές και κάθε άλλο υποκείμενο | 20% | 5:1 |
| Κρυπτονομίσματα | 50% | 2:1 |
Πηγή: απόφαση 7Α/847/2019, Παράρτημα Ι (ποσοστά περιθωρίου)· ESMA, δελτίο τύπου 1/6/2018 (αντιστοιχία σε μόχλευση).
Η μόχλευση είναι το αντίστροφο του περιθωρίου: 3,33% αντιστοιχεί σε 30:1, 50% σε 2:1. Τα όρια ισχύουν τη στιγμή που ανοίγεις τη θέση. Η ESMA εξηγεί ότι τα κλιμάκωσε ώστε ο κίνδυνος να είναι συγκρίσιμος σε όλα τα υποκείμενα: περισσότερη μόχλευση στα πιο σταθερά, λιγότερη στα πιο ευμετάβλητα. Ο χρυσός, για παράδειγμα, παίρνει 20:1 και όχι 10:1, γιατί ιστορικά κινείται λιγότερο από εμπορεύματα όπως το πετρέλαιο.
Κλείσιμο θέσης στο 50% του περιθωρίου
Ο πάροχος πρέπει να κλείσει μία ή περισσότερες θέσεις σου, «με τους πλέον ευνοϊκούς όρους» για σένα, όταν τα κεφάλαια του λογαριασμού μαζί με τα μη πραγματοποιημένα αποτελέσματα πέσουν κάτω από το μισό του συνολικού αρχικού περιθωρίου. Το όριο του 50% μετριέται σε όλο τον λογαριασμό, και ο κανόνας δεν ορίζει ποια θέση κλείνει πρώτη. Στα «κεφάλαια» μετράνε μόνο τα μετρητά, όχι μετοχές ή άλλα στοιχεία που μπορεί να έχεις στον ίδιο πάροχο.
Προστασία αρνητικού υπολοίπου
Η συνολική σου υποχρέωση για όλα τα CFD ενός λογαριασμού δεν μπορεί να ξεπεράσει τα χρήματα του λογαριασμού αυτού. Η ESMA τη χαρακτηρίζει δίχτυ ασφαλείας για απότομες κινήσεις, όπου το κλείσιμο στο 50% δεν προλαβαίνει. Παράδειγμα είναι η ξαφνική πτώση του ευρώ έναντι του ελβετικού φράγκου τον Ιανουάριο του 2015. Τότε κάποιοι ιδιώτες, χωρίς αυτή την προστασία, βρέθηκαν να χρωστούν στον πάροχο πολύ περισσότερα από όσα είχαν καταθέσει.
«[…] εξασφαλίζουν για πρώτη φορά ότι οι επενδυτές δεν θα μπορούν να χάνουν περισσότερα χρήματα από αυτά που επενδύουν»
— Steven Maijoor, πρόεδρος της ESMA, δελτίο τύπου ESMA71-98-128 (27/3/2018)
Απαγόρευση μπόνους και κινήτρων
Ο πάροχος δεν επιτρέπεται να σου δώσει, άμεσα ή έμμεσα, πληρωμή ή άλλο όφελος που συνδέεται με τη διάθεση CFD. Εξαίρεση είναι μόνο τα κέρδη από τις ίδιες τις συναλλαγές. Κατά την ESMA, η απαγόρευση καλύπτει μπόνους για το άνοιγμα λογαριασμού και επιστροφές χρεώσεων που αυξάνονται με τον όγκο. Επιτρέπονται χαμηλότερες χρεώσεις για όλους τους ιδιώτες πελάτες, όταν δεν συνδέονται με τον όγκο, καθώς και εργαλεία πληροφόρησης και έρευνας. Αν λοιπόν σου προσφέρουν μπόνους κατάθεσης ως ιδιώτη στην ΕΕ, κάτι δεν πάει καλά.
Η απόφαση 7Α/847/2019 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς
Η ελληνική απόφαση με μια ματιά
Απόφαση 7Α/847/28.6.2019 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ΦΕΚ Β’ 3024/26.07.2019 ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος): «Περιορισμοί στη διάθεση στην αγορά, στη διανομή και στην πώληση συμβάσεων επί διαφορών (CFDs) σε ιδιώτες πελάτες». Νομική βάση: άρθρο 42 παρ. 1 του κανονισμού (ΕΕ) 600/2014 (MiFIR). Εφαρμόζεται από 4/7/2019.
Η απόφαση επιτρέπει τη διάθεση CFD σε ιδιώτες πελάτες μόνο όταν ο πάροχος τηρεί και τις πέντε προϋποθέσεις του άρθρου 2. Πρέπει να ζητά το ελάχιστο αρχικό περιθώριο, να κλείνει θέσεις στο 50% και να παρέχει προστασία αρνητικού υπολοίπου. Δεν δίνει κίνητρα, και κάθε ενημέρωση που φτάνει σε ιδιώτη έχει την προειδοποίηση κινδύνου. Το άρθρο 3 απαγορεύει επίσης την καταστρατήγηση των κανόνων, ακόμη και από κάποιον που ενεργεί ως υποκατάστατο του παρόχου. Την ίδια ημέρα, με την απόφαση 7Β/847/2019, απαγορεύτηκε η διάθεση δυαδικών δικαιωμάτων προαίρεσης (binary options) σε ιδιώτες.
| Ημερομηνία | Τι έγινε |
|---|---|
| 27/3/2018 | Η ESMA ανακοινώνει τα μέτρα για CFD και binary options |
| 1/6/2018 | Δημοσίευση της απόφασης (ΕΕ) 2018/796 στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ |
| 1/8/2018 | Αρχίζουν να ισχύουν τα μέτρα της ESMA για τα CFD |
| 28/6/2019 | Απόφαση 7Α/847/2019 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς |
| 4/7/2019 | Αρχίζει να εφαρμόζεται η ελληνική απόφαση |
| 26/7/2019 | Δημοσίευση στο ΦΕΚ Β’ 3024 |
| 31/7/2019 | Λήγουν τα προσωρινά μέτρα της ESMA· ισχύουν πλέον τα εθνικά |
Πηγή: ESMA (δελτία τύπου 27/3/2018 και 1/6/2018, τεχνική συμβουλή ESMA35-43-2134 της 3/2/2020), απόφαση 7Α/847/2019.
Αν ο πάροχος είναι κυπριακός. Μια εταιρεία με άδεια από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου (CySEC) μπορεί να παρέχει υπηρεσίες στην Ελλάδα με «ευρωπαϊκό διαβατήριο». Η ESMA καταγράφει (τεχνική συμβουλή του 2020) ότι τα μέτρα της CySEC, για πελάτες που κατοικούν σε κράτος μέλος με δικά του μέτρα, παίρνουν το περιεχόμενο των μέτρων εκείνου του κράτους. Για κάτοικο Ελλάδας αυτό σημαίνει την απόφαση 7Α/847/2019. Στην πράξη, ως ιδιώτης πελάτης αδειοδοτημένης εταιρείας της ΕΕ έχεις τις ίδιες προστασίες.
Η προειδοποίηση κινδύνου και το ποσοστό ζημιών του παρόχου
Κάθε διαφήμιση ή πληροφορία για CFD που φτάνει σε ιδιώτη πρέπει να έχει προειδοποίηση κινδύνου. Τα γράμματά της πρέπει να είναι τουλάχιστον όσο τα μεγαλύτερα της ανακοίνωσης, στην ίδια γλώσσα. Στις ιστοσελίδες και στα σταθερά μέσα, η διατύπωση είναι αυτή του Παραρτήματος ΙΙ (Τμήμα Β):
Η προειδοποίηση, όπως τη διατυπώνει η απόφαση
«Οι συμβάσεις CFDs είναι πολύπλοκα προϊόντα και ενέχουν υψηλό κίνδυνο ραγδαίας απώλειας χρημάτων λόγω της μόχλευσης. […] % των λογαριασμών των ιδιωτών επενδυτών υφίστανται απώλειες κεφαλαίων όταν πραγματοποιούνται συναλλαγές σε CFDs με τον συγκεκριμένο πάροχο. Θα πρέπει να αξιολογήσετε αν κατανοείτε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι συμβάσεις CFDs και αν μπορείτε να ανταπεξέλθετε οικονομικά στον υψηλό κίνδυνο απώλειας των κεφαλαίων σας.»
Στη θέση του «[…]» κάθε πάροχος γράφει το δικό του ποσοστό ζημιών.
Το ποσοστό στη μέση είναι του συγκεκριμένου παρόχου και υπολογίζεται με κανόνες της ίδιας απόφασης:
- υπολογίζεται κάθε τρεις μήνες και καλύπτει τους 12 μήνες πριν από τον υπολογισμό·
- ένας λογαριασμός μετράει ως ζημιογόνος όταν το σύνολο των πραγματοποιημένων και μη πραγματοποιημένων αποτελεσμάτων του σε CFD είναι αρνητικό·
- μπαίνουν όλα τα κόστη: χρεώσεις, αμοιβές, προμήθειες·
- δεν μετράνε οι λογαριασμοί χωρίς καμία ανοιχτή θέση στο 12μηνο, ούτε οι καταθέσεις και οι αναλήψεις.
Αν ο πάροχος δεν είχε καμία ανοιχτή θέση ιδιώτη το τελευταίο 12μηνο, χρησιμοποιεί την τυποποιημένη μορφή με «74 % έως 89 %». Το εύρος αυτό προέρχεται από τις αναλύσεις των εθνικών αρχών που επικαλέστηκε η ESMA το 2018. Σύμφωνα με αυτές, το 74%–89% των λογαριασμών ιδιωτών έχανε συνήθως χρήματα, με μέση ζημιά ανά πελάτη από 1.600 € έως 29.000 €. Ένας πάροχος με ενεργούς πελάτες οφείλει λοιπόν να δείχνει το δικό του, επικαιροποιημένο ποσοστό, στην ιστοσελίδα του και σε κάθε διαφήμιση. Στις διαφημίσεις με λίγους χαρακτήρες επιτρέπεται σύντομη μορφή, με σύνδεσμο προς την πλήρη.
Τι κοστίζει ένα CFD
Η ESMA επισημαίνει ότι το κόστος χρηματοδότησης και το κόστος συναλλαγής υπολογίζονται συνήθως στη συνολική αξία της θέσης, όχι στο περιθώριο που δεσμεύεις. Με μόχλευση 10:1, κάθε χρέωση «μετράει» δέκα φορές πάνω στα δικά σου χρήματα. Τα συνηθισμένα κόστη είναι:
- Spread: η διαφορά ανάμεσα στην τιμή αγοράς και την τιμή πώλησης. Κάθε θέση ξεκινά με μια μικρή ζημιά ίση με αυτήν.
- Χρηματοδότηση διακράτησης (overnight ή «swap»): ημερήσια χρέωση για κάθε νύχτα που η θέση μένει ανοιχτή. Γι’ αυτό η ESMA λέει ότι ακόμη και η διακράτηση έως την επόμενη μέρα φέρνει πρόσθετη επιβάρυνση.
- Προμήθειες: κάποιοι πάροχοι χρεώνουν προμήθεια στο άνοιγμα και στο κλείσιμο, άλλοι την έχουν μέσα στο spread.
- Μετατροπή νομίσματος: αν το υποκείμενο είναι σε δολάρια και ο λογαριασμός σου σε ευρώ, το αποτέλεσμα μετατρέπεται. Η ισοτιμία και η χρέωση μετατροπής είναι επιπλέον κόστος και κίνδυνος.
- Λοιπές χρεώσεις: αμοιβές διαχείρισης λογαριασμού ή χρέωση για εγγυημένο stop, όπου υπάρχουν. Τις βρίσκεις στον τιμοκατάλογο του παρόχου.
Πώς μεγαλώνει η χρέωση χρηματοδότησης
Πάρε τη θέση των 10.000 € του παραδείγματος. Κάθε 0,01% της αξίας της είναι 1 €. Αν η χρέωση χρηματοδότησης ήταν 0,01% τη νύχτα, θα πλήρωνες 1 € τη νύχτα και 30 € σε 30 νύχτες, δηλαδή 6% των 500 € που δέσμευσες. Το 0,01% είναι μονάδα για τον λογαριασμό, όχι τιμή κάποιου παρόχου. Βάλε στη θέση του την πραγματική χρέωση από τον τιμοκατάλογο.
Όλα αυτά τα κόστη μπαίνουν στο ποσοστό ζημιών που δημοσιεύει ο πάροχος. Η φορολογία των κερδών από CFD είναι ξεχωριστό θέμα και τη βλέπουμε στον οδηγό για τη φορολογία του trading.
Ιδιώτης ή επαγγελματίας πελάτης: τι χάνεις αν αλλάξεις
Όλες οι προστασίες της απόφασης 7Α/847/2019 ισχύουν μόνο για ιδιώτες πελάτες. Κάποιοι πάροχοι προβάλλουν την αλλαγή σε «επαγγελματία πελάτη» ως τρόπο για μεγαλύτερη μόχλευση. Ο ν. 4514/2018 (Παράρτημα ΙΙ, ενότητα ΙΙ.1) επιτρέπει να σε αντιμετωπίσουν ως επαγγελματία μόνο αν πληροίς τουλάχιστον δύο από τα εξής:
- έκανες κατά μέσο όρο 10 συναλλαγές επαρκούς όγκου ανά τρίμηνο στη σχετική αγορά, τα τελευταία τέσσερα τρίμηνα·
- το χαρτοφυλάκιό σου, δηλαδή καταθέσεις μετρητών και χρηματοπιστωτικά μέσα, ξεπερνά τις 500.000 €·
- εργάζεσαι ή εργάστηκες για τουλάχιστον ένα έτος σε επαγγελματική θέση στον χρηματοπιστωτικό τομέα, που απαιτεί γνώση αυτών των συναλλαγών.
Η διαδικασία (ενότητα ΙΙ.2) έχει τρία βήματα:
-
Γραπτό αίτημα
Δηλώνεις γραπτώς ότι θέλεις να σε αντιμετωπίζουν ως επαγγελματία, γενικά ή για συγκεκριμένα προϊόντα.
-
Γραπτή προειδοποίηση
Η εταιρεία σού γράφει καθαρά ποιες προστασίες και ποια δικαιώματα αποζημίωσης μπορεί να χάσεις.
-
Χωριστή δήλωση
Δηλώνεις γραπτώς, σε έγγραφο χωριστό από τη σύμβαση, ότι γνωρίζεις τις συνέπειες. Η εταιρεία πρέπει πριν δεχτεί να ελέγξει ότι πληροίς πράγματι τα κριτήρια.
Ως επαγγελματίας χάνεις τα όρια μόχλευσης, το κλείσιμο στο 50%, την προστασία αρνητικού υπολοίπου, την απαγόρευση κινήτρων και την τυποποιημένη προειδοποίηση. Η ESMA σημειώνει επίσης ότι οι επαγγελματίες δεν έχουν τις ίδιες προστασίες και δικαιώματα αποζημίωσης με τους ιδιώτες. Στις 12/7/2019 προειδοποίησε τις εταιρείες να μην ωθούν πελάτες προς αυτή την αλλαγή. Θεωρεί κίνητρο ακόμη και μια διαφήμιση που συγκρίνει τη μόχλευση ανάμεσα στις κατηγορίες. Στην ίδια ανακοίνωση επισήμανε μια ακόμη πρακτική: προτάσεις να «μεταφέρεις» τον λογαριασμό σε εταιρεία του ομίλου εκτός ΕΕ. Μια εταιρεία τρίτης χώρας χωρίς άδεια ή καταχώριση στην ΕΕ μπορεί να σε εξυπηρετήσει μόνο αν την αναζητήσεις αποκλειστικά με δική σου πρωτοβουλία. Αν μεταφερθείς εκεί, χάνεις τις ευρωπαϊκές προστασίες που περιγράφει αυτός ο οδηγός.
Πώς ελέγχεις αν η εταιρεία έχει άδεια
Πριν από οποιαδήποτε κατάθεση, ο έλεγχος παίρνει λίγα λεπτά:
-
Βρες τη νομική οντότητα
Στο κάτω μέρος της ιστοσελίδας ή στους όρους χρήσης γράφεται η επίσημη επωνυμία, η χώρα και ο αριθμός άδειας. Μετράει αυτή, όχι η εμπορική ονομασία.
-
Έλεγξε το μητρώο της αρχής
Για ελληνική εταιρεία, ο κατάλογος ΑΕΠΕΥ της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος). Για κυπριακή, ο κατάλογος εγκεκριμένων ΚΕΠΕΥ της CySEC ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος), με τον αριθμό άδειας. Για κάθε εταιρεία της ΕΕ, και το μητρώο της ESMA ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος).
-
Έλεγξε το domain
Ένας «κλώνος» αντιγράφει την επωνυμία και τον αριθμό άδειας μιας νόμιμης εταιρείας. Η CySEC δημοσιεύει χωριστά τους εγκεκριμένους διαδικτυακούς τόπους κάθε ΚΕΠΕΥ και μια λίστα μη εγκεκριμένων διαδικτυακών τόπων.
-
Δες τις προειδοποιήσεις
Στη σελίδα προειδοποιήσεων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος), στις προειδοποιήσεις άλλων αρχών που αναρτά, και στη διεθνή βάση I-SCAN της IOSCO.
-
Αν κάτι δεν ταιριάζει, σταμάτα
Αν η εταιρεία δεν βρίσκεται πουθενά ή τα στοιχεία διαφέρουν, μην καταθέσεις. Ρώτα την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (τηλ. 210 3377100).
Τον αναλυτικό οδηγό, με κάθε μητρώο βήμα βήμα, θα τον βρεις στο πώς ελέγχεις την άδεια ενός broker.
Απάτες γύρω από τα CFD: ο «μάνατζερ λογαριασμού» και η «ανάκτηση χρημάτων»
Οι απάτες με «πλατφόρμες trading» δεν είναι σπάνιες. Από 1/1 έως 12/10/2026, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ανάρτησε 41 προειδοποιήσεις προς το επενδυτικό κοινό. Αρκετές αφορούν ιστοσελίδες με ονόματα που θυμίζουν forex και trading. Στη λίστα της CySEC με μη εγκεκριμένους διαδικτυακούς τόπους, που ενημερώθηκε στις 2/10/2026, υπάρχουν 721 εγγραφές, 33 από αυτές με ημερομηνία του 2026. Τις μετρήσαμε στις 17/10/2026.
Ο «μάνατζερ λογαριασμού» που σε πιέζει
Το μοτίβο είναι συνήθως το ίδιο. Μετά από μια μικρή πρώτη κατάθεση, σε παίρνει τηλέφωνο κάποιος που συστήνεται ως προσωπικός σου «μάνατζερ» και σε πιέζει να βάλεις περισσότερα. Οι ρυθμίσεις που είδες παραπάνω σε βοηθούν να τον αναγνωρίσεις. Μια αδειοδοτημένη εταιρεία της ΕΕ δεν επιτρέπεται να σου δώσει μπόνους για να συναλλαχθείς ως ιδιώτης. Δεν επιτρέπεται να σε σπρώξει να γίνεις «επαγγελματίας» ή να μεταφερθείς σε εταιρεία εκτός ΕΕ. Ήδη από το 2013 η ESMA περιέγραφε το «δωρεάν αρχικό κεφάλαιο», τα δώρα και τις εκπτώσεις ως τεχνάσματα προώθησης. Σημείωνε επίσης ότι τα CFD διαφημίζονται και από μη αδειοδοτημένες οντότητες.
Οι απάτες «ανάκτησης» μετά τη ζημιά
Όποιος έχει ήδη χάσει χρήματα γίνεται συχνά δεύτερος στόχος. Στις 8/5/2026 η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προειδοποίησε για διαφημίσεις που υπόσχονται, έναντι αμοιβής, να ανακτήσουν χρήματα από απάτες. Οι απατεώνες εμφανίζονται ως νόμιμες εταιρείες, δικηγορικά γραφεία ή αρχές, με παραποιημένα έγγραφα. Λένε ότι «βρήκαν» τα χρήματά σου και ζητούν προκαταβολή για να τα επιστρέψουν. Στις 12/10/2026 προειδοποίησε για ψεύτικη ανάρτηση σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, που χρησιμοποιούσε το όνομα και το λογότυπό της για μια δήθεν «υπηρεσία αξιολόγησης υποθέσεων». Τον Φεβρουάριο του 2026 είχε προειδοποιήσει και για emails από πρόσωπα που παριστάνουν στελέχη ευρωπαϊκών αρχών.
«Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς σε καμία περίπτωση δεν δύναται να παρέχει υπηρεσίες ανάκτησης απολεσθέντων κεφαλαίων»
— Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ανακοίνωση της 12/10/2026
Αν έπεσες θύμα
Μη στείλεις άλλα χρήματα, ούτε προσωπικά ή τραπεζικά στοιχεία, σε όποιον σε προσεγγίσει. Επικοινώνησε με την τράπεζά σου για τις πληρωμές που έκανες. Αν πλήρωσες με άμεση μεταφορά, δες τι ισχύει στις πληρωμές IRIS με λάθος παραλήπτη ή απάτη. Κάνε καταγγελία στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος (11188, 24 ώρες, χωρίς χρέωση) και ενημέρωσε την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Περισσότερα μοτίβα απάτης θα βρεις στον οδηγό για τις απάτες με κρυπτονομίσματα.
Πριν ανοίξεις λογαριασμό: πέντε ερωτήσεις
- Έχει ο πάροχος άδεια, και είναι εγκεκριμένο το domain στο οποίο βρίσκομαι;
- Ποιο είναι το δικό του ποσοστό ζημιών στους ιδιώτες πελάτες;
- Τι πληρώνω για κάθε νύχτα που μένει ανοιχτή η θέση, και τι για τη μετατροπή νομίσματος;
- Σε ποια κίνηση της τιμής κλείνει η θέση μου, με το ποσό που σκοπεύω να βάλω;
- Αντέχω να χάσω ολόκληρο το ποσό του λογαριασμού;
«Εάν δεν αντιλαμβάνεσθε αυτό που σας προσφέρεται, μη προβείτε σε συναλλαγές.»
— ESMA, Προειδοποίηση για τους επενδυτές: Συμβάσεις επί διαφορών (CFD), 28/2/2013
Αν σε ενδιαφέρει έκθεση στην αγορά χωρίς μόχλευση και χωρίς χρέωση διακράτησης, ο οδηγός για τα ETF εξηγεί πώς λειτουργεί η απλή αγορά μεριδίων. Όλους τους οδηγούς για μόχλευση και αγορές θα τους βρεις στη σελίδα Trading.
Συχνές ερωτήσεις
Μια σύμβαση με έναν πάροχο με την οποία ανταλλάσσετε τη διαφορά στην τιμή ενός υποκείμενου (μετοχής, δείκτη, νομίσματος, εμπορεύματος, κρυπτονομίσματος) από το άνοιγμα έως το κλείσιμο της θέσης. Δεν αποκτάς ποτέ το ίδιο το υποκείμενο, και η διαφορά εκκαθαρίζεται σε μετρητά.
Ναι. Είναι χρηματοπιστωτικό μέσο (ν. 4514/2018, Παράρτημα Ι, Τμήμα Γ, σημείο 9) και τα διαθέτουν εταιρείες με άδεια. Για ιδιώτες πελάτες ισχύουν οι περιορισμοί της απόφασης 7Α/847/2019 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς από 4/7/2019.
Ως ιδιώτης πελάτης αδειοδοτημένης εταιρείας της ΕΕ, όχι: η προστασία αρνητικού υπολοίπου περιορίζει τη ζημιά στα χρήματα του λογαριασμού CFD. Μπορείς όμως να χάσεις ολόκληρο το ποσό του λογαριασμού. Ως επαγγελματίας πελάτης ή σε εταιρεία εκτός ΕΕ, η προστασία αυτή δεν είναι υποχρεωτική.
30:1 για βασικά ζεύγη νομισμάτων, 20:1 για λοιπά ζεύγη, χρυσό και βασικούς δείκτες, 10:1 για λοιπά εμπορεύματα και δείκτες, 5:1 για μετοχές και 2:1 για κρυπτονομίσματα. Ισχύει στο άνοιγμα της θέσης.
Όταν τα μετρητά του λογαριασμού, μαζί με τα κέρδη ή τις ζημιές των ανοιχτών θέσεων, πέσουν κάτω από το μισό του απαιτούμενου αρχικού περιθωρίου. Τότε ο πάροχος πρέπει να κλείσει μία ή περισσότερες θέσεις. Με 1.000 € λογαριασμό και θέση 10.000 € σε βασικό δείκτη, αυτό γίνεται μόλις η πτώση ξεπεράσει το 7,5%.
Είναι το ποσοστό των λογαριασμών ιδιωτών του συγκεκριμένου παρόχου που είχαν συνολικά ζημιά από CFD τους τελευταίους 12 μήνες, με όλα τα κόστη. Υπολογίζεται κάθε τρεις μήνες. Το εύρος «74 % έως 89 %» το βάζει μόνο πάροχος χωρίς ανοιχτές θέσεις ιδιωτών στο τελευταίο 12μηνο.
Το rolling spot forex, η συνηθισμένη μορφή forex για ιδιώτες, θεωρείται CFD από την ESMA. Άρα ισχύουν τα ίδια όρια, με ανώτατη μόχλευση 30:1 στα βασικά ζεύγη και 20:1 στα υπόλοιπα.
Τα όρια μόχλευσης, το κλείσιμο στο 50%, την προστασία αρνητικού υπολοίπου, την απαγόρευση κινήτρων και την τυποποιημένη προειδοποίηση, και ενδεχομένως δικαιώματα αποζημίωσης. Χρειάζεται να πληροίς δύο από τρία κριτήρια του ν. 4514/2018 (π.χ. χαρτοφυλάκιο άνω των 500.000 €) και γραπτή διαδικασία.
Σας βοήθησε αυτή η σελίδα;
Ευχαριστούμε!
Πηγές
- Απόφαση 7Α/847/28.6.2019 «Περιορισμοί στη διάθεση στην αγορά, στη διανομή και στην πώληση συμβάσεων επί διαφορών (CFDs) σε ιδιώτες πελάτες», ΦΕΚ Β' 3024/26.07.2019 ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (κείμενο στο taxheaven) · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: ορισμοί, πέντε προϋποθέσεις, ποσοστά αρχικού περιθωρίου, κανόνας 50%, προειδοποίηση κινδύνου και υπολογισμός ποσοστού, έναρξη 4/7/2019
- Απόφαση 7Β/847/28.6.2019 (binary options), ΦΕΚ Β' 3024/26.07.2019 ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (κείμενο στο taxheaven) · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: απαγόρευση binary options σε ιδιώτες, ίδια ημερομηνία
- Αρχική σελίδα και λίστα αποφάσεων ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: επιβεβαίωση ότι οι αποφάσεις 7Α/847 και 7Β/847/28.06.2019 είναι αναρτημένες
- Ν. 4514/2018 (ΦΕΚ Α' 14/30.01.2018), Παράρτημα Ι Τμήμα Γ και Παράρτημα ΙΙ ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · Ελληνική Δημοκρατία (κωδικοποίηση στο taxheaven) · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: τα CFD ως χρηματοπιστωτικό μέσο, κριτήρια και διαδικασία επαγγελματία πελάτη κατόπιν αιτήματος
- Η ESMA συμφωνεί την απαγόρευση των binary options και τον περιορισμό των CFD (δελτίο τύπου ESMA71-98-128, ελληνικά) ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · ESMA · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: 74%–89% λογαριασμών με ζημιά, μέση ζημιά 1.600–29.000 €, όρια μόχλευσης, παράθεμα S. Maijoor
- ESMA adopts final product intervention measures on CFDs and binary options (ESMA71-99-973) ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · ESMA · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: δημοσίευση 1/6/2018, εφαρμογή 1/8/2018, απόφαση (ΕΕ) 2018/796, όρια μόχλευσης
- Frequently Asked Questions: ESMA's product intervention measures (ESMA71-98-125) ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · ESMA · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: μόχλευση ως δανεισμός (5 € για 100 €), κόστη στη συνολική αξία, EUR/CHF 2015, χρυσός 20:1, επαγγελματίες πελάτες
- Technical Q&As on product intervention measures on CFDs and binary options (ESMA35-36-1262) ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · ESMA · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: μόνο μετρητά στον κανόνα 50% (Q5.3), αρνητικό υπόλοιπο (Q5.4), μπόνους και επιστροφές (Q5.5), rolling spot forex (Q5.12)
- ESMA warns CFDs providers on application of product intervention measures (ESMA71-99-1195, 12/7/2019) ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · ESMA · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: κίνητρα για αλλαγή σε επαγγελματία πελάτη, εταιρείες τρίτων χωρών
- ESMA's Technical Advice to the Commission on the effects of product intervention measures (ESMA35-43-2134, 3/2/2020) ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · ESMA · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: λήξη των μέτρων ESMA στις 31/7/2019, εθνικά μέτρα, περιεχόμενο μέτρων CySEC ανά χώρα κατοικίας
- Προειδοποίηση για τους επενδυτές: Συμβάσεις επί διαφορών (CFD), 28/2/2013 ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · ESMA · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: είδη κόστους, διακράτηση overnight, κίνητρα ως τεχνάσματα, παράθεμα
- Προειδοποιήσεις για το επενδυτικό κοινό από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: μέτρηση 41 προειδοποιήσεων 1/1–12/10/2026
- Ανακοίνωση για υπηρεσίες ανάκτησης απολεσθέντων κεφαλαίων, 8/5/2026 ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: μοτίβο απάτης «ανάκτησης»
- Ανακοίνωση για ψευδή ανάρτηση με το λογότυπο της Επιτροπής, 12/10/2026 ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: ψεύτικη «υπηρεσία αξιολόγησης υποθέσεων», παράθεμα
- Προειδοποίηση για παραπλανητικά emails, 13/2/2026 ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: emails από πρόσωπα που παριστάνουν στελέχη αρχών της ΕΕ
- ΑΕΠΕΥ (Κατάλογος) ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: έλεγχος ελληνικών εταιρειών επενδύσεων
- Εγκεκριμένες ΚΕΠΕΥ ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου (CySEC) · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: έλεγχος κυπριακών εταιρειών με αριθμό άδειας
- Εγκεκριμένοι Διαδικτυακοί Τόποι ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · CySEC · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: έλεγχος domain ανά ΚΕΠΕΥ
- Μη Εγκεκριμένοι Διαδικτυακοί Τόποι ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · CySEC · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: 721 εγγραφές, ενημέρωση 2/10/2026, 33 με ημερομηνία 2026
- ESMA Registers ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · ESMA · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: μητρώο εταιρειών επενδύσεων της ΕΕ
- International Securities & Commodities Alerts Network (I-SCAN) ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · IOSCO · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: διεθνής βάση προειδοποιήσεων
- Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) · Ελληνική Αστυνομία · Πρόσβαση: 17/10/2026 · Χρήση: γραμμή 11188 και καταγγελία μέσω gov.gr
Πώς φτιάχτηκε αυτός ο οδηγός
Γράφεται από τη συντακτική ομάδα του Οβολού με βάση τις επίσημες πηγές που αναφέρονται παρακάτω. Χρησιμοποιούμε εργαλεία AI για έρευνα και πρώτο προσχέδιο· κάθε αριθμός και κάθε παραπομπή ελέγχεται από άνθρωπο έναντι της πηγής πριν τη δημοσίευση. Πολιτική σύνταξης · Βρήκες λάθος; Πες μας
Ιστορικό αλλαγών
- 17/10/2026 — Δημοσίευση · έλεγχος ποσών, ορίων και νομικής βάσης στις πρωτογενείς πηγές από τη συντακτική ομάδα (πηγή (εξωτερικός σύνδεσμος))
Ενημερωτικό περιεχόμενο — δεν αποτελεί επενδυτική, φορολογική ή νομική συμβουλή, ούτε σύσταση για συγκεκριμένο προϊόν ή πάροχο. Ισχύει για ιδιώτες πελάτες στην Ελλάδα. Τα CFD είναι σύνθετα προϊόντα υψηλού κινδύνου και μπορείς να χάσεις όλο το κεφάλαιο του λογαριασμού σου. Νομική βάση: απόφαση 7Α/847/2019 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (ΦΕΚ Β' 3024/26.07.2019).
Από τη Συντακτική ομάδα του Οβολού
Κάθε αριθμός ελέγχεται έναντι της επίσημης πηγής. Πολιτική σύνταξης