Υπολογιστής pip και margin

Τι υπολογίζει ο υπολογιστής και με ποιους τύπους

Πριν ανοίξεις μια θέση με μόχλευση, χρειάζεσαι τέσσερα νούμερα σε ευρώ: πόσο μεγάλη είναι η θέση (ονομαστική αξία), πόσα χρήματα δεσμεύει (margin ή περιθώριο), πόσο κερδίζεις ή χάνεις σε κάθε pip, και σε ποια κίνηση της τιμής κλείνει υποχρεωτικά. Ο υπολογιστής τα βγάζει για λογαριασμό σε ευρώ, με τη μόχλευση περιορισμένη στα ανώτατα όρια που ισχύουν για ιδιώτες πελάτες στην Ελλάδα.

1. Μέγεθος θέσης σε μονάδες

   Στο forex 1 lot = 100.000 μονάδες του πρώτου νομίσματος του ζεύγους. Σε μετοχές ή κρυπτονομίσματα βάζεις τον αριθμό των μονάδων.

2. Ονομαστική αξία σε ευρώ

   Μονάδες × τιμή δίνει την αξία στο νόμισμα τιμής, δηλαδή το δεύτερο νόμισμα του ζεύγους. Διά την ισοτιμία του ευρώ προς αυτό (π.χ. EUR/USD για δολάρια) τη βρίσκεις σε ευρώ.

3. Margin

   Ονομαστική αξία ÷ μόχλευση. Με 30:1 δεσμεύεις το 3,33% της θέσης, με 2:1 το 50%.

4. Αξία pip

   Μονάδες × μέγεθος pip, πάλι διά την ισοτιμία του ευρώ. Το κέρδος ή η ζημιά για N pips είναι N × αξία pip.

5. Όριο κλεισίματος

   Η θέση κλείνει υποχρεωτικά όταν τα κεφάλαια του λογαριασμού, μαζί με τη ζημιά που τρέχει, πέσουν κάτω από το μισό του margin.

Ο υπολογιστής κρατά την αξία του pip σταθερή, με την ισοτιμία που δίνεις. Για μικρές κινήσεις αυτό αρκεί· για μεγάλες, δες το παράδειγμα 5 πιο κάτω. Πώς ελέγχουμε τους υπολογιστές μας θα το βρεις στη μεθοδολογία του Οβολού.

Pip, lot και ονομαστική αξία: οι μονάδες του forex

Το pip είναι η μονάδα με την οποία μετράς την κίνηση μιας ισοτιμίας. Στα περισσότερα ζεύγη είναι το τέταρτο δεκαδικό, δηλαδή 0,0001: αν το EUR/USD πάει από 1,0850 σε 1,0851, κινήθηκε 1 pip. Στα ζεύγη με ιαπωνικό γεν ως δεύτερο νόμισμα (USD/JPY, EUR/JPY) το pip είναι το δεύτερο δεκαδικό, 0,01, γιατί η τιμή τους είναι τριψήφια (π.χ. 150,00) και όχι κοντά στο 1. Πολλές πλατφόρμες δείχνουν και ένα πέμπτο δεκαδικό (ή τρίτο στο γεν). Αυτό είναι το δέκατο του pip, που συχνά λέγεται pipette ή point. Δέκα points κάνουν 1 pip.

Το lot δεν ορίζεται από κάποιον κανονισμό. Είναι σύμβαση της αγοράς, και την ακολουθούν οι πλατφόρμες forex: 1 standard lot = 100.000 μονάδες του βασικού νομίσματος. Σε CFD πάνω σε δείκτες, εμπορεύματα, μετοχές ή κρυπτονομίσματα το «1 lot» μπορεί να σημαίνει 1 μετοχή, 1 ουγγιά, 1 μονάδα κρυπτονομίσματος ή ένα ποσό ανά μονάδα του δείκτη. Γι’ αυτό, πριν βάλεις αριθμούς, κοίτα τις προδιαγραφές του συμβολαίου (contract specifications) στον πάροχο και το έγγραφο βασικών πληροφοριών (KID).

Πηγή: υπολογισμός Οβολού · αξία pip = μονάδες × 0,0001 ÷ 1,0850.

Η ονομαστική αξία είναι το μέγεθος της έκθεσής σου, όχι τα χρήματα που βάζεις, και πάνω της μετριούνται κέρδη, ζημιές και κόστη. Πώς λειτουργούν τα ζεύγη θα το δεις στον οδηγό για το forex και τα ζεύγη νομισμάτων.

Πόσο αξίζει ένα pip σε ευρώ, ζεύγος προς ζεύγος

Η αξία του pip στο νόμισμα τιμής είναι πάντα η ίδια για 1 lot: 10 μονάδες του νομίσματος τιμής στα ζεύγη με pip 0,0001, και 1.000 γεν στα ζεύγη με γεν. Σε ευρώ αλλάζει μόνο με την ισοτιμία του ευρώ προς το νόμισμα τιμής. Άρα όλα τα ζεύγη «σε δολάρια», όπως το EUR/USD, το GBP/USD και το AUD/USD, έχουν την ίδια αξία pip για λογαριασμό σε ευρώ. Ο πίνακας χρησιμοποιεί τις τιμές αναφοράς του ευρώ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) της 16/10/2026.

Πηγή: ΕΚΤ, τιμές αναφοράς του ευρώ, 16/10/2026 · υπολογισμός Οβολού. Η ΕΚΤ τις δημοσιεύει μόνο για ενημέρωση· η πλατφόρμα χρησιμοποιεί τη δική της τρέχουσα τιμή.

Δύο συμπεράσματα. Πρώτον, το pip του USD/JPY δεν «αξίζει 100 $» για 1 lot, όπως γράφουν κάποιες μεταφρασμένες σελίδες: αξίζει 1.000 γεν, δηλαδή περίπου 5,62 € με τις τιμές της ΕΚΤ. Δεύτερον, η αξία του pip σε ευρώ κινείται μαζί με τις ισοτιμίες. Με EUR/USD στο 1,0850 το pip του 1 lot είναι 9,22 €, ενώ στο 1,1253 είναι 8,89 €. Βάλε στον υπολογιστή την ισοτιμία της στιγμής που ανοίγεις.

Πώς βγαίνει το margin: τα όρια μόχλευσης της ESMA

Για ιδιώτες πελάτες το ελάχιστο margin δεν είναι επιλογή του παρόχου. Το ορίζει ποσοστό πάνω στην ονομαστική αξία, ανάλογα με το υποκείμενο. Η απόφαση (ΕΕ) 2018/796 της ESMA ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) το έθεσε σε όλη την ΕΕ από 1/8/2018. Στην Ελλάδα τα ίδια ποσοστά ισχύουν από 4/7/2019 με την απόφαση 7Α/847/2019 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) (ΦΕΚ Β’ 3024/26.07.2019). Το Παράρτημα Ι ξεκινά έτσι:

«3,33 % της ονομαστικής αξίας (notional value) της σύμβασης CFD όταν το υποκείμενο ζεύγος νομισμάτων αποτελείται από οποιαδήποτε δύο από τα ακόλουθα νομίσματα»

— Απόφαση (ΕΕ) 2018/796 της ESMA, Παράρτημα Ι, σημείο α

Πηγή: απόφαση (ΕΕ) 2018/796, Παράρτημα Ι · απόφαση 7Α/847/2019 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, Παράρτημα Ι · δελτίο τύπου της ESMA (27/3/2018) για την αντιστοιχία σε μόχλευση.

Δύο σημεία μπερδεύουν συχνά. Το AUD/USD και το NZD/USD λέγονται «majors» στην αγορά, αλλά για τους κανόνες δεν είναι βασικά ζεύγη: το αυστραλιανό και το νεοζηλανδικό δολάριο δεν είναι στη λίστα των έξι νομισμάτων, άρα η μόχλευση φτάνει έως 20:1. Και μόνο ο χρυσός παίρνει 20:1· το ασήμι και το πετρέλαιο είναι στο 10:1.

Τα όρια αυτά ισχύουν στο άνοιγμα της θέσης και είναι ανώτατα. Μπορείς πάντα να δουλέψεις με μικρότερη μόχλευση, οπότε δεσμεύεις περισσότερο margin για την ίδια θέση. Οι πέντε προστασίες για ιδιώτες, ο ρόλος του επαγγελματία πελάτη και τα κόστη εξηγούνται στον οδηγό CFD: τι είναι και πώς λειτουργεί η μόχλευση. Τον σύντομο ορισμό θα τον βρεις στο λήμμα μόχλευση του λεξικού.

Τέσσερα παραδείγματα με ακριβή ποσά

Τα παραδείγματα χρησιμοποιούν τις ίδιες υποθετικές τιμές, ώστε να συγκρίνονται: EUR/USD 1,0850 και USD/JPY 150,00, άρα EUR/JPY 162,75. Δεν είναι τρέχουσες τιμές ούτε πρόβλεψη. Κάθε θέση είναι στη μέγιστη μόχλευση της κατηγορίας της, και τα κόστη μένουν έξω. Το margin και η αξία pip στρογγυλοποιούνται στο λεπτό, ενώ τα κέρδη και οι ζημιές υπολογίζονται με την ακριβή αξία pip.

Πηγή: υπολογισμός Οβολού με τα ποσοστά του Παραρτήματος Ι της απόφασης 7Α/847/2019 · υποθετικές τιμές.

Πότε κλείνει υποχρεωτικά η θέση: ο κανόνας του 50%

Ο πάροχος πρέπει να κλείσει μία ή περισσότερες θέσεις σου όταν τα κεφάλαια του λογαριασμού CFD, μαζί με τα μη πραγματοποιημένα κέρδη και ζημιές όλων των ανοιχτών θέσεων, πέσουν κάτω από το μισό του συνολικού αρχικού margin που ορίζουν οι κανόνες για αυτές τις θέσεις. Ο κανόνας μετρά σε όλο τον λογαριασμό, όχι ανά θέση. Η ESMA διευκρινίζει στις ερωτήσεις και απαντήσεις της ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) (Q5.3) ότι στα «κεφάλαια» μετράνε μόνο τα μετρητά του λογαριασμού, όχι μετοχές ή άλλα στοιχεία που έχεις στον ίδιο πάροχο. Στην ανακοίνωση της ESMA ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) το όριο περιγράφεται έτσι:

«στο 50% του ελάχιστου απαιτούμενου περιθωρίου ασφάλισης»

— ESMA, δελτίο τύπου ESMA71-98-128 (27/3/2018)

Η ζημιά που σε φέρνει στο κλείσιμο είναι λοιπόν: κεφάλαια λογαριασμού − 50% του margin. Αν στον λογαριασμό έχεις μόνο το margin, αρκεί να χάσεις το μισό του. Αν έχεις περισσότερα, αντέχεις μεγαλύτερη κίνηση.

Το κλείσιμο γίνεται στην πρώτη διαθέσιμη τιμή. Σε απότομη κίνηση ή άνοιγμα της αγοράς με κενό, η ζημιά μπορεί να ξεπεράσει το όριο. Τότε σε προστατεύει η προστασία αρνητικού υπολοίπου: ως ιδιώτης πελάτης δεν μπορείς να χάσεις περισσότερα από τα χρήματα του λογαριασμού CFD. Μπορείς όμως να τα χάσεις όλα.

Πηγή: υπολογισμός Οβολού · κίνηση ως το κλείσιμο = 50% × margin ÷ ονομαστική αξία = 1 ÷ (2 × μόχλευση), χωρίς κόστη και με σταθερή ισοτιμία μετατροπής.

Με 30:1 μια κίνηση 1,67% αρκεί για να χάσεις το μισό από όσα έβαλες. Στο EUR/USD αυτό είναι περίπου 180 pips. Γι’ αυτό το μέγεθος της θέσης σε σχέση με όλο τον λογαριασμό μετράει περισσότερο από τη μόχλευση που επιτρέπεται. Ο υπολογιστής μεγέθους θέσης κάνει την αντίστροφη πράξη: από το ποσό που δέχεσαι να χάσεις βγάζει πόσα lots σου αντιστοιχούν.

Αν διαλέξεις μικρότερη μόχλευση

Με 10:1 αντί 30:1 στο EUR/USD δεσμεύεις 10.000 € για το ίδιο 1 lot. Η απόφαση μετρά το 50% πάνω στο ελάχιστο margin του Παραρτήματος Ι, εδώ 3.333,33 €. Άρα ο κανόνας επιβάλλει κλείσιμο το αργότερο όταν τα κεφάλαια πέσουν κάτω από 1.666,67 €. Ο πάροχος μπορεί να κλείνει νωρίτερα, π.χ. στο 50% του margin που πραγματικά δεσμεύεις· το ποσοστό του (συχνά «stop out») το γράφουν οι όροι του. Ο υπολογιστής δείχνει το όριο πάνω στο margin της μόχλευσης που διάλεξες, δηλαδή το πιο συντηρητικό σενάριο. Το «margin call» είναι κάτι άλλο: μια ειδοποίηση πριν από το κλείσιμο, που δεν την προβλέπει η απόφαση.

Γιατί η πλατφόρμα δείχνει λίγο διαφορετικά ποσά

• Τιμή αγοράς και πώλησης: ανοίγεις στην τιμή αγοράς (ask) ή πώλησης (bid), όχι στη μέση. Η διαφορά τους, το spread, είναι ζημιά από την πρώτη στιγμή. Με spread 1 pip σε 1 lot EUR/USD, ξεκινάς στα −9,22 €, και αυτά μικραίνουν την απόσταση ως το κλείσιμο.
• Ισοτιμία μετατροπής: η πλατφόρμα μετατρέπει με τη δική της τρέχουσα τιμή, που αλλάζει όσο η θέση είναι ανοιχτή. Μπορεί να χρεώνει και κόστος μετατροπής.
• Margin του παρόχου: μπορεί να ζητά περισσότερο από το ελάχιστο του πίνακα. Λιγότερο δεν επιτρέπεται σε ιδιώτη.
• Κόστη διακράτησης: για κάθε νύχτα που μένει ανοιχτή η θέση πληρώνεις χρηματοδότηση πάνω στην ονομαστική αξία, όχι στο margin. Πώς υπολογίζεται εξηγείται στον οδηγό για τα CFD.

Ο υπολογιστής δεν βγάζει φόρο. Τι ισχύει για τα κέρδη από forex και CFD θα το βρεις στον οδηγό για τη φορολογία του trading.

Πριν ανοίξεις θέση

Ο υπολογιστής σου λέει τι σημαίνει μια κίνηση για τα χρήματά σου, όχι ποια θα είναι. Κάθε πάροχος που διαθέτει CFD σε ιδιώτες πρέπει να δείχνει μια τυποποιημένη προειδοποίηση με το δικό του ποσοστό λογαριασμών με ζημιά:

Στη θέση του «[…]» κάθε πάροχος γράφει το ποσοστό των δικών του ιδιωτών πελατών. Όταν η ESMA εισήγαγε τα μέτρα, οι αναλύσεις των εθνικών αρχών έδειχναν ότι το 74%–89% των λογαριασμών ιδιωτών έχανε συνήθως χρήματα.

• Έλεγξε ότι ο πάροχος έχει άδεια για την Ελλάδα και ότι το site είναι το εγκεκριμένο, με τον οδηγό πώς ελέγχεις την άδεια ενός broker.
• Αν σου προσφέρουν μόχλευση πάνω από τα όρια του πίνακα ως ιδιώτη στην ΕΕ, ή σε σπρώχνουν να γίνεις «επαγγελματίας πελάτης», σταμάτα.
• Υπολόγισε τη ζημιά ως το κλείσιμο για όλο τον λογαριασμό και ρώτα τον εαυτό σου αν αντέχεις να τη χάσεις.

Αν θέλεις έκθεση στην αγορά χωρίς μόχλευση και χωρίς κλείσιμο λόγω margin, δες πώς λειτουργούν τα ETF. Όλους τους οδηγούς για αγορές με μόχλευση θα τους βρεις στη σελίδα Trading.