IRIS πληρωμές: πώς λειτουργεί, όρια, χρεώσεις και φορολογία

Τι είναι το IRIS και ποιος το λειτουργεί

Το IRIS payments είναι η διατραπεζική υπηρεσία άμεσων πληρωμών της ΔΙΑΣ Α.Ε. ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος), της εταιρείας που λειτουργεί το σύστημα πληρωμών των ελληνικών τραπεζών. Μεταφέρει χρήματα από λογαριασμό σε λογαριασμό με τους κανόνες των άμεσων μεταφορών σε ευρώ (SEPA Instant Credit Transfer), όλο το 24ωρο, κάθε μέρα του χρόνου. Τα χρήματα πιστώνονται συνήθως μέσα σε 10 δευτερόλεπτα και ο παραλήπτης ενημερώνεται αμέσως.

Δεν είναι ξεχωριστή εφαρμογή ούτε πορτοφόλι. Το βρίσκεις μέσα στο mobile ή στο e-banking της τράπεζάς σου. Αντί για IBAN, χρησιμοποιεί ένα «ψευδώνυμο» του λογαριασμού: τον αριθμό κινητού, το ΑΦΜ ενός επαγγελματία ή έναν κωδικό QR.

Πηγή: ΔΙΑΣ, σελίδα IRIS payments και συχνές ερωτήσεις· δελτίο τύπου ΔΙΑΣ 16/12/2025. Έλεγχος 17/10/2026.

Το 2025 έγιναν 126,4 εκατ. συναλλαγές IRIS αξίας 10,9 δισ. €, σύμφωνα με τον απολογισμό της ΔΙΑΣ (13/1/2026). Το IRIS διακίνησε περίπου 7 στις 10 άμεσες πληρωμές στην Ελλάδα. Τον Σεπτέμβριο 2026 η ΔΙΑΣ ανέφερε 4,75 εκατ. εγγεγραμμένους χρήστες P2P και περίπου 600.000 επαγγελματίες στο P2Pro.

Όρια IRIS: πόσα στέλνεις και πόσα λαμβάνεις

Από 15/1/2026 η ΔΙΑΣ διπλασίασε τα ημερήσια όρια. Μέχρι τότε ίσχυε όριο 500 € την ημέρα για τις μεταφορές προς ιδιώτες. Αν διαβάσεις άρθρο που γράφει «500 €», είναι γραμμένο πριν από την αλλαγή.

Πηγή: ΔΙΑΣ, σελίδα IRIS payments, συχνές ερωτήσεις και δελτία τύπου 16/12/2025 και 13/1/2026. Έλεγχος 17/10/2026.

Αυτά είναι τα όρια της υπηρεσίας. Κάθε τράπεζα μπορεί να βάζει και δικά της, π.χ. μηνιαίο όριο λήψης ή μέγιστο πλήθος συναλλαγών την ημέρα. Δες τον πίνακα ανά τράπεζα στην ενότητα για την ενεργοποίηση.

Χρεώσεις: τι πληρώνεις εσύ και τι ο επαγγελματίας

Για τον ιδιώτη, το IRIS είναι δωρεάν. Η ΔΙΑΣ το λέει ρητά για τη χρήση ανάμεσα σε ιδιώτες: δεν υπάρχουν χρεώσεις. Το ίδιο ισχύει όταν πληρώνεις επαγγελματία (P2Pro) ή κατάστημα (IRIS Commerce): εσύ δεν πληρώνεις τίποτα.

• Ελεύθερος επαγγελματίας (P2Pro): πληρώνει μια προμήθεια που ορίζει η σύμβασή του με την τράπεζα. Η ΔΙΑΣ δεν δημοσιεύει ενιαίο ποσοστό.
• Κατάστημα ή e-shop (Commerce): η χρέωση συμφωνείται με τον πάροχο πληρωμών του. Η ΔΙΑΣ αναφέρει μόνο ότι είναι ανταγωνιστική σε σχέση με άλλους τρόπους πληρωμής.
• Άμεση μεταφορά με IBAN: εδώ ισχύει ο ευρωπαϊκός Κανονισμός 2024/886 ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος). Από 9/1/2025 οι τράπεζες της ευρωζώνης δεν μπορούν να χρεώνουν μια άμεση μεταφορά ακριβότερα από μια κανονική μεταφορά του ίδιου τύπου.

Αν μια τράπεζα χρεώνει πέρα από κάποιο πλήθος συναλλαγών, αυτό γράφεται στο τιμολόγιό της.

Πώς ενεργοποιείς το IRIS στην τράπεζά σου

Η ενεργοποίηση γίνεται μία φορά, στο mobile banking της τράπεζας όπου θέλεις να λαμβάνεις χρήματα, και μοιάζει σε όλες τις τράπεζες:

1. Άνοιξε την εφαρμογή

   Συνδέσου στο mobile banking της τράπεζάς σου.

2. Βρες το IRIS payments

   Συνήθως είναι στο προφίλ, στις ρυθμίσεις ή στη «νέα συναλλαγή».

3. Επιβεβαίωσε το κινητό σου

   Είναι ο αριθμός με τον οποίο θα σε βρίσκουν οι άλλοι.

4. Διάλεξε λογαριασμό πίστωσης

   Σε αυτόν θα μπαίνουν τα χρήματα που λαμβάνεις. Μπορείς να τον αλλάξεις αργότερα από τις ρυθμίσεις.

5. Αποδέξου τους όρους και έγκρινε

   Βάζεις τον κωδικό μίας χρήσης (OTP) ή το PIN που σου ζητά η εφαρμογή. Η ενεργοποίηση ολοκληρώνεται.

Μπορείς να έχεις IRIS σε περισσότερες τράπεζες, αλλά λαμβάνεις χρήματα μόνο στην τράπεζα όπου έκανες την εγγραφή του κινητού σου. Από τις άλλες μπορείς μόνο να στέλνεις. Για αγορές με IRIS Commerce δεν χρειάζεται καμία εγγραφή.

Πηγή: οι επίσημες σελίδες IRIS των τεσσάρων τραπεζών (αλφαβητική σειρά, χωρίς σύσταση). Σύμφωνα με τη σελίδα της ΔΙΑΣ, το IRIS P2P προσφέρουν συνολικά 13 πάροχοι, ανάμεσά τους οι Credia Bank, Optima bank, Viva, Snappi, Τράπεζα Ηπείρου και οι συνεταιριστικές τράπεζες Θεσσαλίας, Καρδίτσας και Χανίων. Ψηφιακές τράπεζες με ξένο IBAN, όπως όσες συγκρίνουμε στη σύγκριση ψηφιακών τραπεζών, δεν είναι στη λίστα.

Για να στείλεις χρήματα, ανοίγεις το IRIS στην εφαρμογή, διαλέγεις επαφή ή πληκτρολογείς αριθμό κινητού, γράφεις ποσό και αιτιολογία και εγκρίνεις. Ο παραλήπτης πρέπει να έχει ενεργοποιήσει κι αυτός το IRIS.

Πληρωμές με IRIS σε καταστήματα, επαγγελματίες και Δημόσιο

Στο φυσικό κατάστημα, το POS εμφανίζει έναν μοναδικό κωδικό QR. Τον σκανάρεις με την εφαρμογή της τράπεζάς σου και εγκρίνεις την πληρωμή εκεί. Στο e-shop επιλέγεις IRIS στο ταμείο και σκανάρεις QR ή διαλέγεις την τράπεζά σου από λίστα. Με τον ίδιο τρόπο πληρώνεις οφειλές προς φορείς του Δημοσίου, π.χ. εφορία ή δήμο, από το e-banking, το mobile banking ή με QR.

Η αποδοχή του IRIS είναι υποχρεωτική. Το άρθρο 65 του ν. 4446/2016 υποχρεώνει τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις με επαγγελματικό λογαριασμό να δέχονται πληρωμές μέσω υπηρεσιών άμεσης πληρωμής (παρ. 4). Την ίδια υποχρέωση έχουν και τα νομικά πρόσωπα στις συναλλαγές με καταναλωτές (παρ. 5). Εξαιρούνται οι σταθμοί διοδίων των αυτοκινητοδρόμων. Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος), η υποχρέωση στις λιανικές συναλλαγές (B2C) ισχύει από 1/12/2025, μέσω POS ή μέσω παρόχου ηλεκτρονικής έκδοσης στοιχείων.

«Είσπραξη πληρωμής (κάρτα, IRIS) – Υποχρεωτική έκδοση απόδειξης από το ταμειακό σύστημα»

— ΑΑΔΕ, δελτίο τύπου 17/11/2025

Στην πράξη: όταν πληρώνεις με IRIS σε κατάστημα, πρέπει να πάρεις απόδειξη, όπως με την κάρτα. Αν σου ζητήσουν να στείλεις χρήματα με P2P στο προσωπικό κινητό του ιδιοκτήτη, η πληρωμή δεν περνά από το ταμειακό σύστημα. Ούτε μετράει για τις δικές σου ηλεκτρονικές δαπάνες (δες την ενότητα για τη φορολογία). Προτίμησε το QR στο POS ή το P2Pro στο ΑΦΜ του επαγγελματία.

Αν μια αγορά με IRIS Commerce δεν σε ικανοποιήσει, η επιστροφή γίνεται με την πολιτική επιστροφών του καταστήματος.

Αν είσαι ελεύθερος επαγγελματίας

Για το IRIS P2Pro, ο λογαριασμός όπου θα λαμβάνεις πληρωμές πρέπει να είναι δηλωμένος στο μητρώο επαγγελματικών λογαριασμών της ΑΑΔΕ. Προσωπικός λογαριασμός δεν γίνεται δεκτός. Με τον ίδιο αριθμό κινητού μπορείς να έχεις δύο εγγραφές, μία προσωπική και μία επαγγελματική με το ΑΦΜ σου. Για τη λήψη δεν υπάρχει όριο από το IRIS, και η προμήθειά σου εξαρτάται από τη σύμβαση με την τράπεζα. Για το πώς φορολογούνται οι αμοιβές σου, δες τον οδηγό για το μπλοκάκι, τη φορολογία και τις εισφορές.

IRIS και φορολογία: εισόδημα και ηλεκτρονικές δαπάνες

Είναι εισόδημα τα χρήματα που λαμβάνεις με IRIS;

Το IRIS δεν αλλάζει τίποτα στη φορολογία. Σύμφωνα με τη ΔΙΑΣ, μια μεταφορά P2P αντιμετωπίζεται φορολογικά όπως κάθε μεταφορά από λογαριασμό σε λογαριασμό. Όταν μοιράζεστε με φίλους τον λογαριασμό σε ένα εστιατόριο, το μερίδιο που σου στέλνουν δεν είναι εισόδημα. Η αμοιβή για εργασία ή υπηρεσία είναι εισόδημα, είτε την πάρεις με IRIS είτε με IBAN είτε σε μετρητά. Γράφε πάντα αιτιολογία στη μεταφορά, π.χ. «φαγητό» ή «δώρο». Κράτα και την απόδειξη της κοινής δαπάνης.

Μετράει το IRIS για το 30% των ηλεκτρονικών δαπανών;

Το άρθρο 15 παρ. 6 του ΚΦΕ (ν. 4172/2013) ορίζει ότι πρέπει να ξοδεύεις με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής το 30% του πραγματικού εισοδήματός σου, με ανώτατο όριο τα 20.000 € δαπανών. Αν δεν φτάσεις το ποσό, ο φόρος αυξάνεται κατά 22% επί της διαφοράς. Ο νόμος αναφέρει ενδεικτικά τις κάρτες, την πληρωμή μέσω λογαριασμού πληρωμών και το ηλεκτρονικό πορτοφόλι.

«Οι πληρωμές μέσω IRIS P2Pro και IRIS Commerce προσμετρώνται κανονικά στο “χτίσιμο” του αφορολόγητου»

— ΔΙΑΣ, συχνές ερωτήσεις για το IRIS

Η προϋπόθεση είναι η δραστηριότητα (ΚΑΔ) του δικαιούχου να είναι επιλέξιμη από την ΑΑΔΕ για ηλεκτρονικές δαπάνες. Η κατάταξη της συναλλαγής γίνεται από την τράπεζα. Οι μεταφορές P2P ανάμεσα σε ιδιώτες δεν μετράνε.

Πηγή: ν. 4172/2013, άρθρο 15 παρ. 6· ΔΙΑΣ, συχνές ερωτήσεις. Έλεγχος 17/10/2026.

Ο κανόνας δεν ισχύει για όλους. Εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, όσοι έχουν κλείσει τα 70, τα άτομα με αναπηρία 80% και άνω, οι ανήλικοι και οι μόνιμοι κάτοικοι μικρών χωριών και νησιών (άρθρο 15 παρ. 6γ). Για το πόσες δαπάνες χρειάζεσαι, δες τον οδηγό για τις ηλεκτρονικές αποδείξεις και το 30%. Για τους συντελεστές, δες τη φορολογική κλίμακα 2026. Αν έχεις απορία για τη δική σου περίπτωση, η ΑΑΔΕ απαντά στο 1521, χωρίς χρέωση, τις εργάσιμες 7:00–20:00.

IRIS, κάρτα ή μεταφορά με IBAN;

Πηγή: ΔΙΑΣ· Κανονισμός (ΕΕ) 2024/886, άρθρα 5β και 5γ· ν. 4537/2018, άρθρο 80. Έλεγχος 17/10/2026.

Η κάρτα σε βολεύει για αγορές σε καταστήματα του εξωτερικού, όπου το IRIS δεν φτάνει ακόμα. Αν δεν ξέρεις τι διαφέρει η πιστωτική από τη χρεωστική, δες τον οδηγό πιστωτική ή χρεωστική. Ο IBAN χρειάζεται για ποσά πάνω από τα όρια του IRIS, π.χ. ενοίκιο ή προκαταβολή. Αν δεν είσαι σίγουρος για έναν IBAN, έλεγξέ τον πρώτα στον έλεγχο IBAN.

Ασφάλεια: λάθος παραλήπτης, ακύρωση, απάτες

Μπορείς να ακυρώσεις μια πληρωμή IRIS;

Όχι. Μόλις η τράπεζά σου παραλάβει την εντολή, ο χρήστης δεν μπορεί να την ανακαλέσει (άρθρο 80 ν. 4537/2018). Στο IRIS τα χρήματα φτάνουν σε δευτερόλεπτα, οπότε ο έλεγχος γίνεται πριν πατήσεις έγκριση.

Στις μεταφορές με IBAN, από 9/10/2025 οι τράπεζες της ευρωζώνης κάνουν επαλήθευση δικαιούχου (Κανονισμός 2024/886, άρθρο 5γ). Βλέπεις αν το όνομα «ταυτίζεται», «σχεδόν ταυτίζεται» ή «δεν ταυτίζεται» με τον λογαριασμό. Στο IRIS δεν πληκτρολογείς IBAN και όνομα. Γι’ αυτό πρέπει να διαβάζεις το ονοματεπώνυμο που εμφανίζεται πριν από την έγκριση, όπως εξηγεί και η ενημέρωση της Eurobank για τον κανονισμό.

Έστειλες χρήματα σε λάθος αριθμό

1. Ειδοποίησε αμέσως την τράπεζά σου

   Είναι η οδηγία της ΔΙΑΣ: το αίτημα γίνεται στην τράπεζα από την οποία έστειλες.

2. Επικοινώνησε με τον παραλήπτη

   Η ΔΙΑΣ προτείνει να καλέσεις τον αριθμό και να ζητήσεις να σου επιστρέψει το ποσό μέσω IRIS.

3. Ζήτησε γραπτώς στοιχεία, αν δεν βρεθούν τα χρήματα

   Η τράπεζα δεν ευθύνεται για λάθος αναγνωριστικό που έδωσες εσύ. Πρέπει όμως να κάνει εύλογες προσπάθειες ανάκτησης. Αν δεν τα καταφέρει, σου δίνει με γραπτό αίτημα τα στοιχεία που χρειάζεσαι για να διεκδικήσεις τα χρήματα νομικά (άρθρο 87 ν. 4537/2018). Μπορεί να σε χρεώσει για την ανάκτηση, μόνο αν το προβλέπει η σύμβασή σου.

Απάτες με ψεύτικα τηλεφωνήματα και μηνύματα

Η συνηθισμένη απάτη δεν «σπάει» το IRIS· πείθει εσένα να εγκρίνεις. Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών προειδοποίησε (8/1/2025) ↗ (εξωτερικός σύνδεσμος) για κλήσεις με πλαστό αριθμό που εμφανίζεται σαν της τράπεζάς σου (caller ID spoofing). Ο «υπάλληλος» ζητά κωδικούς μίας χρήσης «για να ακυρώσει ύποπτη συναλλαγή», ή να μεταφέρεις χρήματα σε «ασφαλή» λογαριασμό, ή να κάνεις μια «δοκιμαστική» συναλλαγή.

«Να μην πληκτρολογείτε ποτέ «κωδικούς» που σας υποδεικνύουν κατά την διάρκεια τέτοιων κλήσεων.»

— Ελληνική Ένωση Τραπεζών, ανακοίνωση 8/1/2025

• Για να λάβεις χρήματα με IRIS δεν εγκρίνεις τίποτα και δεν δίνεις κωδικό. Τα χρήματα μπαίνουν στον λογαριασμό που δήλωσες στην εγγραφή. Αν «αγοραστής» σού ζητήσει να πατήσεις σύνδεσμο ή να βάλεις OTP για να πληρωθείς, είναι απάτη.
• Διάβαζε ολόκληρο το SMS ή το μήνυμα Viber με τον κωδικό, όχι μόνο τα 6 ψηφία. Γράφει τι εγκρίνεις και για ποιο ποσό.
• Αν μια κλήση σού φανεί ύποπτη, κλείσε και πάρε εσύ την τράπεζα στο τηλέφωνο της κάρτας ή του site της.
• Πληρωμές με κωδικό RF ή QR κάνε μόνο μέσα στο e-banking ή στο mobile banking της τράπεζάς σου.

Παρόμοια μοτίβα θα βρεις και στον οδηγό για τις απάτες με «γρήγορα δάνεια».

Αν έγινε συναλλαγή χωρίς την έγκρισή σου

Αν χάθηκε το κινητό σου ή κάποιος μπήκε στην εφαρμογή σου και έστειλε χρήματα, η συναλλαγή είναι «μη εγκεκριμένη». Ειδοποίησε αμέσως την τράπεζα. Σύμφωνα με το άρθρο 73 του ν. 4537/2018, η τράπεζα επιστρέφει το ποσό το αργότερο έως το τέλος της επόμενης εργάσιμης ημέρας. Εξαίρεση: αν έχει βάσιμη υπόνοια απάτης και την αναφέρει γραπτώς στην αρμόδια αρχή. Διαφορετική είναι η περίπτωση όπου εσύ ο ίδιος ενέκρινες τη συναλλαγή επειδή σε εξαπάτησαν. Εκεί η επιστροφή δεν είναι αυτόματη, γι’ αυτό κάνε και καταγγελία στην Αστυνομία.

IRIS στο εξωτερικό: η σύνδεση με το EuroPA

Από 30/6/2026 το IRIS συνδέεται με το δίκτυο EuroPA (European Payments Alliance). Μπορείς να στέλνεις χρήματα με τον αριθμό κινητού, χωρίς IBAN, σε χρήστες του Bizum (Ισπανία, Ανδόρα), του MB WAY (Πορτογαλία) και του BANCOMAT Pay (Ιταλία). Στην πρώτη φάση η δυνατότητα δίνεται μέσω Eurobank, Τράπεζας Πειραιώς και Viva.com, και οι άλλες τράπεζες θα προστεθούν σταδιακά. Οι πληρωμές σε καταστήματα του εξωτερικού προγραμματίζονται για το 2027. Η ΔΙΑΣ δεν δημοσίευσε όρια και χρεώσεις για τις διασυνοριακές μεταφορές, γι’ αυτό έλεγξέ τα στην εφαρμογή σου πριν στείλεις.

Πριν πατήσεις «αποστολή»

Έλεγξε το όνομα του παραλήπτη, το όριο της ημέρας και, αν πληρώνεις επαγγελματία, ζήτα απόδειξη. Αν κάποιος σου ζητήσει κωδικό στο τηλέφωνο, σταμάτα και κάλεσε εσύ την τράπεζα. Για τους υπόλοιπους οδηγούς για κάρτες, λογαριασμούς και πληρωμές, δες τη σελίδα Κάρτες και τράπεζες.